Alain Platel, reżyser spektaklu „nicht shlaffen” (Nie spać), opowiedział na spotkaniu poświęconym przedstawieniu anegdotę, dotyczącą genezy tytułu. Jej istotą jest gra słowna pomiędzy tytułem spektaklu a wskazówką zawartą w zapiskach Gustawa Mahlera, dotyczącą wykonania wykorzystanej w przedstawieniu jego II symfonii, zatytułowanej „Zmartwychwstanie”. Wskazówka ta brzmiała nicht shleppen (nie wlec się). Belgijski reżyser stwierdził, że gdy łączył materię przedstawienia z Mahlerem, którego muzyka jest jednym z bohaterów przedstawienia, oba te sformułowania były mu... Czytaj więcej
Makbet gra w szachy – o spektaklu Agaty Dudy-Gracz we wrocławskim Capitolu (DOMAGALAsieDIALOGU cz.III)
Pomysł Agaty Dudy-Gracz na „Makbeta” wydaje się tyleż prosty, co znakomity. Makbet jest uwięziony. On jeden ma w spektaklu własne, podpisane miejsce, z którego nie może się ruszyć. Jest ubezwłasnowolnionym królem w jakichś upiornych, skąpanych we krwi szachach, które rozgrywają się wokół niego. On jeden pozostaje – fizycznie i metaforycznie – czysty. To inni wyrzynają się pod pretekstem jego obrony, zgodnie bowiem z zasadą szachów, śmierć króla będzie oznaczać dla... Czytaj więcej
W ciszę – naprzód marsz! – o spektaklu „En avant, marche!” w reż. Alaina Platela (Dialog 2017)
Wybitny polski reżyser filmowy, Jan Rybkowski, nakręcił w 1965 roku krótkometrażowy film Człowiek z kwiatem w ustach. Historia opowiada o spotkaniu w barze spóźnionego na pociąg Letnika (Tadeusz Fijewski) oraz Chorego, umierającego na raka (Gustaw Holoubek). Scenariusz tego filmu oparty jest na jednoaktówce włoskiego noblisty Luigi Pirandellego o tym samym tytule. Główną jego treścią jest monolog Chorego, w którym dzieli się on z Letnikiem swoimi przemyśleniami na temat śmierci. Postać... Czytaj więcej
DOMAGALAsieDIALOGU cz.I
Szanowni Państwo, miło mi powitać Państwa na oficjalnym blogu IX edycji festiwalu DIALOG-WROCŁAW, odbywającej się pod hasłem „Naprzód! Ale dokąd?” Wczoraj odbyło się uroczyste otwarcie festiwalu, na którym z ust kierownika artystycznego, Tomasza Kireńczuka, padły znamienne słowa: „miał to być festiwal o kryzysie, a jest… festiwal w kryzysie”. A wszystko to za sprawą odebrania dotacji przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (w osobie ministra Glińskiego), w rezultacie czego dyrekcja festiwalu... Czytaj więcej
Księżyc i palec – „Moja walka” Knausgårda w reż. Michała Borczucha w TR Warszawa
Hitchcock powiedział, że „film to życie, z którego wymazano plamy nudy”. Z tego punktu widzenia sześcioksiąg Karla Ove Knausgårda „Moja walka” to negatyw filmu: wymazano w nim wszystko, prócz owych plam. Norweski pisarz odtwarza bowiem drobiazgowo, na tysiącach stron swoje zwyczajne, niczym nie wyróżniające się życie. Życie mężczyzny posiadającego rodziców, żonę, dzieci oraz niekończące się problemy: z życiem, rodzicami, żoną, dziećmi i chyba najważniejsze – ze sobą. Ów nieskończony „strumień świadomości egzystencji”, ułożony... Czytaj więcej
Uciec, ale dokąd? – "Św. Idiota" w reż. Janusza Opryńskiego w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej
W spektaklu Janusza Opryńskiego „Św. Idiota” Myszkin i Rogożyn nie spotykają się w pociągu, ale na widowni. A właściwie precyzyjniej – gdzieś ponad nią. Mityczna Szwajcaria, z której wraca po leczeniu Myszkin, jest jeszcze dalej niż widownia, może nawet dalej niż teatr – to stamtąd przybywa Ksiażę, gwiżdżąc słynne „Libiamo Ne’ Lieti Calici” z opery „Traviata” (historia Nastazji jest w gruncie rzeczy jakimś jej wariantem). Tę kojarzącą się z lecznicą... Czytaj więcej
Zaszyte diamenty, zaszyte rubiny – „Rasputin” Jolanty Janiczak w reż. Wiktora Rubina w Teatrze im. Żeromskiego w Kielcach
Panowanie Mikołaja II w Rosji to czas panoszenia się miernot, swoista dyktatura nieudaczników, którzy zwłaszcza w ostatnim jego okresie wypływali na powierzchnię na skutek cichego sojuszu carycy Aleksandry i jej duchowego (chyba zresztą nie tylko) mistrza, rzekomego mnicha Rasputina. Car Mikołaj II, człowiek bez właściwości, władca wybitnie niedecyzyjny, z czasem popadał w coraz większą apatię i depresję. Zniechęcony do drapieżnego świata petersburskiej polityki, osiadł wraz z rodziną i dworem w... Czytaj więcej
Selma Lagerlöf na ziarnku piasku – "Twórcy obrazów" Enquista w reż. Artura Urbańskiego w Teatrze Narodowym
Tora Teje, początkująca, lecz niezwykle utalentowana aktorka, ma dość hipokryzji. Szarpie się w związku z niezdecydowanym i uległym wobec żony reżyserem Viktorem Sjöströmem. Właśnie nakręcił on film pt. „Niewidzialny furman” na podstawie szmirowatej i nudnawej (jego zdaniem) powieści noblistki Selmy Lagerlöf i ma pokazać autorce, co „zmajstrował”. Tora, wraz z operatorem, Juliuszem Jaenzonem, który przygotowuje pokaz filmu, czeka na reżysera i pisarkę. Tak zaczyna się sztuka szwedzkiego pisarza, Per Olova... Czytaj więcej
Pierwsze katy za płoty – „Porachunki z katem” Martina McDonagha w reż. Marcina Hycnara w tarnowskim Teatrze im. Solskiego
Irlandzki krytyk Fintan O’Toole w artykule o twórczości Martina McDonagha, opublikowanym w 2006 roku w New Yorkerze przytacza taką oto wypowiedź irlandzkiego dramaturga: „McDonagh, opowiadając o scenie z dramatu „Porucznik z Inishmore” – w której trzej mężczyźni zostają najpierw oślepieni strzałem z wiatrówki po czym zabici przez psychopatycznego Padraica – mówi: „Początkowo nie planowałem takiej sceny, w której tym ludziom przydarzyłyby się takie rzeczy, ale jeśli wymyślasz logikę tej historii,... Czytaj więcej
Obiecanki cacanki w kieleckim teatrze – „Zabić celebrytę” Radosława Paczochy w reż. Gabriela Gietzky’ego
Bohaterami powieści Philipa K. Dicka pt. Płyńcie łzy moje, rzekł policjant są telewizyjny gwiazdor Jason Taverner oraz tytułowy policjant Felix Buckman. Ten pierwszy budzi się po operacji w świecie, w którym nikt go nie zna i próbuje odzyskać swoją tożsamość, ten drugi zajmuje się sprawą Tavernera. Tłem ich perypetii są Stany Zjednoczone przyszłości, które po wojnie domowej stały się państwem policyjnym. W istocie są one trzecim bohaterem powieści. Radosław Paczocha,... Czytaj więcej
Lato, lato wszędzie – „Miarka za miarkę” Declana Donnellana z Cheek by Jowl i Teatr Puszkina w Moskwie na Festiwalu Szekspirowskim w Gdańsku
W „Miarce za miarkę” mamy świat nikczemników: bardzo realny świat, w którym solidnie osadzona jest akcja. Jest to odrażający, cuchnący świat średniowiecznego Wiednia. Nikczemność tego świata jest absolutnie niezbędna w strukturze utworu: błaganie Izabelli o łaskę jest znacznie bardziej wymowne w tej oprawie jak z Dostojewskiego, niż byłoby w lukrowanym krajobrazie komedii lirycznej. Peter Brook „Teatr prosty” Rosyjsko-angielski spektakl „Miarka za miarkę” Declana Donnellana rozpoczyna się od pantomimicznego prologu, w... Czytaj więcej
Dyskretny urok Elsynoru – "Hamlet" Olivera Frljicia (Zagreb Youth Theatre) na Festiwalu Szekspirowskim w Gdańsku
W jednym z najsłynniejszych filmów Luisa Buñuela „Anioł Zagłady”, elitarne towarzystwo, zebrane na wykwintnej kolacji w domu przy ulicy Opatrzności, zostaje w jakiś niepojęty sposób uwięzione w pokoju. Z całej, obecnej w domu służby zostaje tylko jeden kelner. Podczas przymusowo spędzonej razem nocy owa socjeta pokazuje swoją prawdziwą, gorszą, ukrytą pod konwenansem twarz. Jeden z bohaterów umiera, dwoje zakochanych młodych ludzi popełnia samobójstwo, nad domem zaś zbierają się czarne chmury.... Czytaj więcej
"Kinky buts" – o musicalu Eweliny Pietrowiak w Dramatycznym
Najnowsza propozycja w Dramatycznym, musical „Kinky Boots” będzie się podobać: heteroseksualne, pogubione w życiu „biedne dziecko bogatych rodziców”, spadkobierca fabryki butów, Charlie, dostaje od Loli – rasowej drag queen – nie tylko lekcję tolerancji, lecz także dojrzewania i prowadzenia biznesu. Jak to w musicalu, musi skończyć się oszałamiającym sukcesem oraz sakramentalnym „i żyli długo i szczęśliwie”. Do kompletu faceci przebrani za kobiety, wyzywające stroje i ukarany męski troglodyta/homofob, który –... Czytaj więcej
Więcej od złamanego Schillinga – "Upadanie" w Teatrze Powszechnym
Centralną postacią spektaklu „Upadanie” w reżyserii Árpáda Schillinga w Teatrze Powszechnym wydaje się być Michał (Michał Jarmicki). Poczciwy, nieco lekkomyślny nieudacznik życiowy, któremu w życiu udało się tylko jedno – zrobić dziecko. Ubezwłasnowolniony i upokarzany przez własną siostrę, u której wiecznie się zapożycza, próbuje zacząć wciąż od nowa. Wciąż też upada, z tą tylko różnicą, że każdy upadek powoduje coraz większą gorycz i rozczarowanie. A te mogą prowadzić wprost do... Czytaj więcej
Alchemia pieśni – "Do DNA" w reż. Ewy Kaim na festiwalu iTSelF w Warszawie
Główną bohaterką spektaklu dyplomowego Wydziału Wokalno-Aktorskiego krakowskiej PWST „Do DNA” w reżyserii Ewy Kaim jest polska pieśń ludowa. To ona i jej struktura będą stanowić główne tworzywo i treść spektaklu. Warto zatem na początku określić, czym ona w istocie jest. Chodzi tu oczywiście nie tyle o naukową definicję pieśni ludowej, ile o jej istotę i rolę, jaką odgrywała i odgrywa w życiu polskiej wsi. Tadeusz Nowak, wybitny polski poeta nurtu... Czytaj więcej
DOMAGALAsieITSELF. Podsumowanie.
IX Międzynarodowy Festiwal Szkół Teatralnych iTSelF dobiegł końca. Nagrody zostały przyznane, studenci zdobyli nowe doświadczenia, zawiązali międzynarodowe przyjaźnie i udali się na zasłużone wakacje. Nam, widzom, zostało posiane przez nich ziarno, które kiełkuje teraz – tego jestem pewien – w postaci prawdziwych i szczerych emocji, którymi młodzi artyści się z nami podzielili. Ich sceniczna prawda i świadectwo wiary w sztukę nie tylko daje nadzieję, lecz także napawa dumą, że teatr... Czytaj więcej
DOMAGALAsieITSELF. Część VI.
WOJNA, reż. Malcolm Tulip, USA Dramat Larsa Noréna Wojna ma specyficzną budowę. Pozornie to coś na kształt mydlanej opery. Z wojny wraca oślepiony, uważany za nieżyjącego Ojciec. Okazuje się, że jego miejsce u boku żony zajął tymczasem jego młodszy brat, Ivan. Przy milczącej aprobacie córek matka, wykorzystując kalectwo mężczyzny, próbuje ukryć przed nim prawdę. W finale postanawia uciec od męża z kochankiem, ale okazuje się to niemożliwe. Choć najbardziej oczywiste... Czytaj więcej
DOMAGALAsieITSELF. Część V.
PELIKAN. ZABAWA Z OGNIEM, reż. Jan Englert, POLSKA Motywem przewodnim obu dramatów Strindbera: „Pelikana” i „Zabawy z ogniem”, wziętych na warsztat przez Jana Englerta do pracy ze studentami warszawskiej Akademii Teatralnej jest ogień. W przypadku „Pelikana” stanowi on finałowe rozwiązanie sytuacji, w „Zabawie z ogniem” – istotę tytułowej metafory, symbolizującej niebezpieczne zabawy ludzkimi uczuciami. W spektaklu Jana Englerta pierwszą część zakończy widowiskowy dym, wypełniający scenę Sali im. Kreczmara. Dym, którego nie... Czytaj więcej
DOMAGALAsieITSELF. Część IV.
RYTUAŁ, reż. Pooyesh Frozandech, IRAN Spektakl z Uniwersytetu Soore w Teheranie opiera się na adaptacji starej ludowej opowieści zatytułowanej „Cierpliwy kamień”. Ma ona strukturę szkatułkową, a jej bohaterką jest młoda dziewczyna, której śni się, że chce poślubić mężczyznę. We śnie wyrusza na pustynię, gdzie niespodziewanie natrafia na tajemniczy pałac. W środku znajduje zmarłego mężczyznę z siedmioma wbitymi w ciało igłami oraz książkę zawierającą siedem opowieści. Jej zadaniem jest czytanie każdej... Czytaj więcej
DOMAGALAsieITSELF. Część III.
„WROGOWIE. HISTORIA PEWNEJ MIŁOŚCI”, reż. Nir Erez, Izrael Powieść „Wrogowie. Historia jednej miłości”, urodzonego w Leoncinie koło Warszawy, żydowskiego noblisty Isaaca Bashevisa Singera opowiada amerykańskie losy ocalałego z Holocaustu Hermana Bordera. Bohater na skutek szeregu zdarzeń zostaje uwikłany w związek z trzema kobietami: drugą polską żoną, żydowską kochanką oraz pierwszą żoną, która – co nie było rzadkością w powojennym czasie – odnalazła się niespodziewanie, choć przez lata uważana była za... Czytaj więcej