Pełno krwi angielskiej – „Kings of war” w reż. Ivo van Hove (Dialog 2017)

Na spektakl Ivo van Hove „Kings of war” składają się trzy dramaty Szekspira: „Henryk V”, „Henryk VI” (I część) oraz „Ryszard III” (II część). W finale tego ostatniego oraz spektaklu van Hovego grający Ryszarda Hans Kesting siedzi tyłem do widowni. Mówi słynny monolog o sumieniu, patrząc w ekran, na którym widzi siebie w postaci przetworzonego obrazu z kamery, filmującej go na żywo. W pewnym momencie na ten obraz zaczynają się... Czytaj więcej

Bat na naszą szkapę – o "Klątwie" Friljicia po raz drugi (DOMAGALAsieDIALOGU cz. VII)

W słynnej „Klątwie” Friljicia, którą obejrzałem po ośmiu miesiącach, mając w pamięci tych kilka „aktów”, jakie dopisała spektaklowi rzeczywistość, uderza mnie kilka rzeczy. Postaram się je rzeczowo przedstawić w punktach. Będę się przy tym starał trzymać z dala od polityki, choć nie wiem, czy ona odwdzięczy mi się tym samym. Po pierwsze, co chyba naturalne w sytuacji ostrego sprzeciwu części społeczeństwa, spektakl w swoim nurcie autotematycznym nabrał goryczy i stał... Czytaj więcej

Na początku był gest… "Jeden gest" w reż. W. Ziemilskiego (DOMAGALAsieDIALOGU cz. VI)

Spektakl Wojciecha Ziemilskiego opowiada o tym, jak ludzie niesłyszący i głuchoniemi próbują się porozumiewać ze światem. Jego bohaterami jest czwórka ludzi, naprawdę dotknięta głuchotą. Ale czy na pewno jest to kalectwo? Ziemilski wydaje się od razu to określenie w stosunku do ludzi niesłyszących kwestionować. Głuchota jest dla niego po prostu cechą fizyczną człowieka, utrudniającą mu komunikację z innymi i zmuszającą go tym samym do szukania innych sposobów porozumienia. Oczywiście tym... Czytaj więcej

Oczy szeroko zamknięte – o spektaklu „MDLSX” w reż. Enrico Casagrande (Dialog 2017)

Silvia Calderoni z włoskiej kompanii Motus, w monodramie „MDLSX” opowiada historię opartą na własnym życiu. Jej istotą jest pytanie „czy jestem dziewczyną czy chłopcem?”. Odpowiedź, którą za pomocą teatru próbowała wyartykułować aktorka, zabrzmiała na scenie Teatru Polskiego na Świebodzkim przejmująco. Zaowocowała też zdarzeniem rzadkim i nieoczekiwanym. Po spektaklu, w czasie długotrwałych oklasków na stojąco, na scenę wtargnęło kilka osób, żeby uściskać i przytulić aktorkę. W ten sposób oprócz dialogu, rozumianego jako wymiana... Czytaj więcej

Pobudka, wstać! Koniom wody dać! – „nicht schlafen” w reż. Alaina Platela (Dialog 2017))

Alain Platel, reżyser spektaklu „nicht shlaffen” (Nie spać), opowiedział na spotkaniu poświęconym przedstawieniu anegdotę, dotyczącą genezy tytułu. Jej istotą jest gra słowna pomiędzy tytułem spektaklu a wskazówką zawartą w zapiskach Gustawa Mahlera, dotyczącą wykonania wykorzystanej w przedstawieniu jego II symfonii, zatytułowanej „Zmartwychwstanie”. Wskazówka ta brzmiała nicht shleppen (nie wlec się). Belgijski reżyser stwierdził, że gdy łączył materię przedstawienia z Mahlerem, którego muzyka jest jednym z bohaterów przedstawienia, oba te sformułowania były mu... Czytaj więcej

Makbet gra w szachy – o spektaklu Agaty Dudy-Gracz we wrocławskim Capitolu (DOMAGALAsieDIALOGU cz.III)

Pomysł Agaty Dudy-Gracz na „Makbeta” wydaje się tyleż prosty, co znakomity. Makbet jest uwięziony. On jeden ma w spektaklu własne, podpisane miejsce, z którego nie może się ruszyć. Jest ubezwłasnowolnionym królem w jakichś upiornych, skąpanych we krwi szachach, które rozgrywają się wokół niego. On jeden pozostaje – fizycznie i metaforycznie – czysty. To inni wyrzynają się pod pretekstem jego obrony, zgodnie bowiem z zasadą szachów, śmierć króla będzie oznaczać dla... Czytaj więcej

W ciszę – naprzód marsz! – o spektaklu „En avant, marche!” w reż. Alaina Platela (Dialog 2017)

Wybitny polski reżyser filmowy, Jan Rybkowski, nakręcił w 1965 roku krótkometrażowy film Człowiek z kwiatem w ustach. Historia opowiada o spotkaniu w barze spóźnionego na pociąg Letnika (Tadeusz Fijewski) oraz Chorego, umierającego na raka (Gustaw Holoubek). Scenariusz tego filmu oparty jest na jednoaktówce włoskiego noblisty Luigi Pirandellego o tym samym tytule. Główną jego treścią jest monolog Chorego, w którym dzieli się on z Letnikiem swoimi przemyśleniami na temat śmierci. Postać... Czytaj więcej

DOMAGALAsieDIALOGU cz.I

Szanowni Państwo, miło mi powitać Państwa na oficjalnym blogu IX edycji festiwalu DIALOG-WROCŁAW, odbywającej się pod hasłem „Naprzód! Ale dokąd?” Wczoraj odbyło się uroczyste otwarcie festiwalu, na którym z ust kierownika artystycznego, Tomasza Kireńczuka, padły znamienne słowa: „miał to być festiwal o kryzysie, a jest… festiwal w kryzysie”. A wszystko to za sprawą odebrania dotacji przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (w osobie ministra Glińskiego), w rezultacie czego dyrekcja festiwalu... Czytaj więcej

Księżyc i palec – „Moja walka” Knausgårda w reż. Michała Borczucha w TR Warszawa

Hitchcock powiedział, że „film to życie, z którego wymazano plamy nudy”. Z tego punktu widzenia sześcioksiąg Karla Ove Knausgårda „Moja walka” to negatyw filmu: wymazano w nim wszystko, prócz owych plam. Norweski pisarz odtwarza bowiem drobiazgowo, na tysiącach stron swoje zwyczajne, niczym nie wyróżniające się życie. Życie mężczyzny posiadającego rodziców, żonę, dzieci oraz niekończące się problemy: z życiem, rodzicami, żoną, dziećmi i chyba najważniejsze – ze sobą. Ów nieskończony „strumień świadomości egzystencji”, ułożony... Czytaj więcej

Uciec, ale dokąd? – "Św. Idiota" w reż. Janusza Opryńskiego w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej

W spektaklu Janusza Opryńskiego „Św. Idiota” Myszkin i Rogożyn nie spotykają się w pociągu, ale na widowni. A właściwie precyzyjniej – gdzieś ponad nią. Mityczna Szwajcaria, z której wraca po leczeniu Myszkin, jest jeszcze dalej niż widownia, może nawet dalej niż teatr – to stamtąd przybywa Ksiażę, gwiżdżąc słynne „Libiamo Ne’ Lieti Calici” z opery „Traviata” (historia Nastazji jest w gruncie rzeczy jakimś jej wariantem). Tę kojarzącą się z lecznicą... Czytaj więcej

Zaszyte diamenty, zaszyte rubiny – „Rasputin” Jolanty Janiczak w reż. Wiktora Rubina w Teatrze im. Żeromskiego w Kielcach

Panowanie Mikołaja II w Rosji to czas panoszenia się miernot, swoista dyktatura nieudaczników, którzy zwłaszcza w ostatnim jego okresie wypływali na powierzchnię na skutek cichego sojuszu carycy Aleksandry i jej duchowego (chyba zresztą nie tylko) mistrza, rzekomego mnicha Rasputina. Car Mikołaj II, człowiek bez właściwości, władca wybitnie niedecyzyjny, z czasem popadał w coraz większą apatię i depresję. Zniechęcony do drapieżnego świata petersburskiej polityki, osiadł wraz z rodziną i dworem w... Czytaj więcej

Selma Lagerlöf na ziarnku piasku – "Twórcy obrazów" Enquista w reż. Artura Urbańskiego w Teatrze Narodowym

Tora Teje, początkująca, lecz niezwykle utalentowana aktorka, ma dość hipokryzji. Szarpie się w związku z niezdecydowanym i uległym wobec żony reżyserem Viktorem Sjöströmem. Właśnie nakręcił on film pt. „Niewidzialny furman” na podstawie szmirowatej i nudnawej (jego zdaniem) powieści noblistki Selmy Lagerlöf i ma pokazać autorce, co „zmajstrował”. Tora, wraz z operatorem, Juliuszem Jaenzonem, który przygotowuje pokaz filmu, czeka na reżysera i pisarkę. Tak zaczyna się sztuka szwedzkiego pisarza, Per Olova... Czytaj więcej

Pierwsze katy za płoty – „Porachunki z katem” Martina McDonagha w reż. Marcina Hycnara w tarnowskim Teatrze im. Solskiego

Irlandzki krytyk Fintan O’Toole w artykule o twórczości Martina McDonagha, opublikowanym w 2006 roku w New Yorkerze przytacza taką oto wypowiedź irlandzkiego dramaturga: „McDonagh, opowiadając o scenie z dramatu „Porucznik z Inishmore” – w której trzej mężczyźni zostają najpierw oślepieni strzałem z wiatrówki po czym zabici przez psychopatycznego Padraica – mówi: „Początkowo nie planowałem takiej sceny, w której tym ludziom przydarzyłyby się takie rzeczy, ale jeśli wymyślasz logikę tej historii,... Czytaj więcej

Obiecanki cacanki w kieleckim teatrze – „Zabić celebrytę” Radosława Paczochy w reż. Gabriela Gietzky’ego

Bohaterami powieści Philipa K. Dicka pt. Płyńcie łzy moje, rzekł policjant są telewizyjny gwiazdor Jason Taverner oraz tytułowy policjant Felix Buckman. Ten pierwszy budzi się po operacji w świecie, w którym nikt go nie zna i próbuje odzyskać swoją tożsamość, ten drugi zajmuje się sprawą Tavernera. Tłem ich perypetii są Stany Zjednoczone przyszłości, które po wojnie domowej stały się państwem policyjnym. W istocie są one trzecim bohaterem powieści. Radosław Paczocha,... Czytaj więcej

Lato, lato wszędzie – „Miarka za miarkę” Declana Donnellana z Cheek by Jowl i Teatr Puszkina w Moskwie na Festiwalu Szekspirowskim w Gdańsku

W „Miarce za miarkę” mamy świat nikczemników: bardzo realny świat, w którym solidnie osadzona jest akcja. Jest to odrażający, cuchnący świat średniowiecznego Wiednia. Nikczemność tego świata jest absolutnie niezbędna w strukturze utworu: błaganie Izabelli o łaskę jest znacznie bardziej wymowne w tej oprawie jak z Dostojewskiego, niż byłoby w lukrowanym krajobrazie komedii lirycznej. Peter Brook „Teatr prosty” Rosyjsko-angielski spektakl „Miarka za miarkę” Declana Donnellana rozpoczyna się od pantomimicznego prologu, w... Czytaj więcej

Dyskretny urok Elsynoru – "Hamlet" Olivera Frljicia (Zagreb Youth Theatre) na Festiwalu Szekspirowskim w Gdańsku

W jednym z najsłynniejszych filmów Luisa Buñuela „Anioł Zagłady”, elitarne towarzystwo, zebrane na wykwintnej kolacji w domu przy ulicy Opatrzności, zostaje w jakiś niepojęty sposób uwięzione w pokoju. Z całej, obecnej w domu służby zostaje tylko jeden kelner. Podczas przymusowo spędzonej razem nocy owa socjeta pokazuje swoją prawdziwą, gorszą, ukrytą pod konwenansem twarz. Jeden z bohaterów umiera, dwoje zakochanych młodych ludzi popełnia samobójstwo, nad domem zaś zbierają się czarne chmury.... Czytaj więcej

"Kinky buts" – o musicalu Eweliny Pietrowiak w Dramatycznym

Najnowsza propozycja w Dramatycznym, musical „Kinky Boots” będzie się podobać: heteroseksualne, pogubione w życiu „biedne dziecko bogatych rodziców”, spadkobierca fabryki butów, Charlie, dostaje od Loli – rasowej drag queen – nie tylko lekcję tolerancji, lecz także dojrzewania i prowadzenia biznesu. Jak to w musicalu, musi skończyć się oszałamiającym sukcesem oraz sakramentalnym „i żyli długo i szczęśliwie”. Do kompletu faceci przebrani za kobiety, wyzywające stroje i ukarany męski troglodyta/homofob, który –... Czytaj więcej

Więcej od złamanego Schillinga – "Upadanie" w Teatrze Powszechnym

Centralną postacią spektaklu „Upadanie” w reżyserii Árpáda Schillinga w Teatrze Powszechnym wydaje się być Michał (Michał Jarmicki). Poczciwy, nieco lekkomyślny nieudacznik życiowy, któremu w życiu udało się tylko jedno – zrobić dziecko. Ubezwłasnowolniony i upokarzany przez własną siostrę, u której wiecznie się zapożycza, próbuje zacząć wciąż od nowa. Wciąż też upada, z tą tylko różnicą, że każdy upadek powoduje coraz większą gorycz i rozczarowanie. A te mogą prowadzić wprost do... Czytaj więcej

Alchemia pieśni – "Do DNA" w reż. Ewy Kaim na festiwalu iTSelF w Warszawie

Główną bohaterką spektaklu dyplomowego Wydziału Wokalno-Aktorskiego krakowskiej PWST „Do DNA” w reżyserii Ewy Kaim jest polska pieśń ludowa. To ona i jej struktura będą stanowić główne tworzywo i treść spektaklu. Warto zatem na początku określić, czym ona w istocie jest. Chodzi tu oczywiście nie tyle o naukową definicję pieśni ludowej, ile o jej istotę i rolę, jaką odgrywała i odgrywa w życiu polskiej wsi. Tadeusz Nowak, wybitny polski poeta nurtu... Czytaj więcej

DOMAGALAsieITSELF. Podsumowanie.

IX Międzynarodowy Festiwal Szkół Teatralnych iTSelF dobiegł końca. Nagrody zostały przyznane, studenci zdobyli nowe doświadczenia, zawiązali międzynarodowe przyjaźnie i udali się na zasłużone wakacje. Nam, widzom, zostało posiane przez nich ziarno, które kiełkuje teraz – tego jestem pewien – w postaci prawdziwych i szczerych emocji, którymi młodzi artyści się z nami podzielili. Ich sceniczna prawda i świadectwo wiary w sztukę nie tylko daje nadzieję, lecz także napawa dumą, że teatr... Czytaj więcej