Sześć rzeczywistości w poszukiwaniu Leona – o „Matce” Witkacego w reż. Radka Stępnia w Teatrze Nowym w Poznaniu (Klasyka Żywa 2020)

Kluczem do spektaklu Radka Stępnia wydaje się końcowa scena drugiej części spektaklu, stanowiąca dość udane połączenie finału II aktu dramatu i III epilogowatego. Oto po epickiej scenie ćpania, podczas którego odchodzi na zawsze tytułowa Matka czyli Janina Węgorzewska (Antonina Choroszy), następuje scena przebudzenia się bohaterów po imprezie. Nie jest to jednak klasyczny „poranek na głodzie”, za sprawą bowiem teatralnych czarów Stępnia czas mocno przyspieszył i owa „pobudka” ma miejsce jakieś... Czytaj więcej

Egzamin z życia i śmierci – III (ost.) część wywiadu z Danutą Stenką („Sonata jesienna” w reż. Grzegorza Wiśniewskiego w Teatrze Narodowym w Warszawie)

Spotkaliśmy się z panią Danutą pod koniec listopada, gdy wszystkie kawiarnie i restauracje były już zamknięte. Padał deszcz, na dworze ziąb. Schronienia udzielił nam TR Warszawa, za co chciałbym tu na ręce rzeczniczki teatru, Kai Stępkowskiej złożyć serdeczne podziękowania. Dla pani Danuty to przestrzeń bardzo dobrze znana, od razu więc się tam zadomowiliśmy. Weszliśmy do sali prób, na stole pojawiła się gorąca kawa i zaczęliśmy rozmawiać. I nagle, po paru... Czytaj więcej

Szwajcarska gimnastyka w ramkach – II część wywiadu z Danutą Stenką („Wiśniowy sad” w reż. Yany Ross z Schauspielhaus w Zurychu)

Spotkaliśmy się z panią Danutą pod koniec listopada, gdy wszystkie kawiarnie i restauracje były już zamknięte. Padał deszcz, na dworze ziąb. Schronienia udzielił nam TR Warszawa, za co chciałbym tu na ręce rzeczniczki teatru, Kai Stępkowskiej złożyć serdeczne podziękowania. Dla pani Danuty to przestrzeń bardzo dobrze znana, od razu więc się tam zadomowiliśmy. Weszliśmy do sali prób, na stole pojawiła się gorąca kawa i zaczęliśmy rozmawiać. I nagle, po paru... Czytaj więcej

„Czy coś tu się w końcu wydarzy?” – I część wywiadu z Danutą Stenką („Koncert życzeń” w reż. Yany Ross z Teatru Łaźnia Nowa w Krakowie i TR Warszawa)

Spotkaliśmy się z panią Danutą pod koniec listopada, gdy wszystkie kawiarnie i restauracje były już zamknięte. Padał deszcz, na dworze ziąb. Schronienia udzielił nam TR Warszawa, za co chciałbym tu na ręce rzeczniczki teatru, Kai Stępkowskiej złożyć serdeczne podziękowania. Dla pani Danuty to przestrzeń bardzo dobrze znana, od razu więc się tam zadomowiliśmy. Weszliśmy do sali prób, na stole pojawiła się gorąca kawa i zaczęliśmy rozmawiać. I nagle, po paru... Czytaj więcej

Mniej śpiewać, a bardziej umierać – z Piotrem Beczałą po premierze „Werthera” Masseneta w TW ON rozmawia Tomasz Domagała

Spotkaliśmy się z panem Piotrem Beczałą pewnej październikowej niedzieli, chwilę po premierze Werthera Julesa Masseneta w reż. Willy Deckera w Teatrze Wielkim Operze Narodowej, w którym pan Piotr występował w partii tytułowej. Potem nastąpił całkowity lockdown kultury, postanowiłem więc poczekać z publikacją tej rozmowy na lepsze czasy. Świetna okazja nadarzyła się w tym tygodniu, jutro bowiem w austriackiej telewizji zostanie zaprezentowany spektakl Werthera live z Piotrem Beczałą w roli tytułowej,... Czytaj więcej

Stracone zachody prawości – o spektaklu Dana Jemmetta „Och, te duchy!” wg Eduardo de Filippo w Teatrze im. Żeromskiego w Kielcach

Wojciech Engelking w świetnym artykule Epsilon czyli formowanie elit, zamieszczonym w internetowym Piśmie, kreśli duchowy portret młodego, sfrustrowanego polskiego konformisty, inteligenta z „dobrej” rodziny, który zaprzedał duszę partii rządzącej, choć patrząc na jego życiorys i osobowościowy profil, trudno byłoby w to uwierzyć. Stało się tak, mimo że partia nie wymagała od niego prawdziwej „wiary” w głoszoną przez nią ideologię. Wystarczyło, by głosił jej kompletnie niewiarygodną narrację jedynie oficjalnie, w sferze... Czytaj więcej

Brak paliwa tuż za stacją – o spektaklu „Aktorzy prowincjonalni. Sobowtór” Michała Borczucha w NST w Krakowie.

Gdy pojawiamy się na widowni NST, naszym oczom ukazuje się znajdująca się na scenie instalacja, bazująca na obrazie Edwarda Hoppera Benzyna (1940). W tym świecie, skonstruowanym przez scenografkę Dorotę Nawrot, rozgrywa się cały spektakl, od dzieła Hoppera różni go jednak – przynajmniej na pierwszy rzut oka – jeden mały szczegół: obecność człowieka. W dziele amerykańskiego mistrza przy jednym z dystrybutorów znajduje się młody mężczyzna, na scenie Starego zaś – chwilę... Czytaj więcej

Szkoła błazeńskiej filozofii – o „Królu Learze” w reż. Anny Augustynowicz w Teatrze Modrzejewskiej w Legnicy i Teatrze im. Kochanowskiego w Opolu

Lear (Mirosław Zbrojewicz) budzi się, nie wiemy jednak, czy w swoim śnie, czy na jawie. Bosy, ubrany w czerwony płaszcz/szlafrok, każe sobie przynieść mapy, żeby od razu zrealizować dziwny konkurs swojej próżności i wedle jego kryteriów podzielić królestwo. Skąd ta nagła decyzja, nie wiadomo. Przebudzenie wskazywałoby na impuls, coś instynktownego, zakładając oczywiście, że jesteśmy w rzeczywistości, a nie we śnie tytułowego bohatera. Na scenie pojawią się więc wszyscy zainteresowani: dwie... Czytaj więcej

Taniec śmierci – o „Sonacie jesiennej” wg Bergmana w reż. Grzegorza Wiśniewskiego w Teatrze Narodowym w Warszawie

U Bergmana historia wygląda tak: Ewa, córka wybitnej pianistki Charlotty, mieszka wraz z mężem, pastorem Wiktorem oraz niepełnosprawną siostrą, Heleną w małym miasteczku gdzieś w Norwegii. Ich życie mija w cieniu wielkiej tragedii: przypadkowej śmierci ich małego synka, Eryka. Ewa ciągle nie może się po tym wydarzeniu pozbierać, słysząc więc, że przyjaciel matki umiera po długiej i ciężkiej chorobie, postanawia ją do siebie zaprosić, choć obie pozostają w nienajlepszych stosunkach.... Czytaj więcej

Matka Joanna od Aniołów odpala wrotki – z Małgorzatą Kożuchowską o roli w spektaklu Wojtka Farugi w Teatrze Narodowym w Warszawie rozmawia Tomasz Domagała

Gdy na scenie Teatru Narodowego przy Wierzbowej opadł już premierowy kurz, spotkałem się ze znakomitą aktorką teatralną, telewizyjną i filmową – MAŁGORZATĄ KOŻUCHOWSKĄ, żeby porozmawiać o jej pracy w spektaklu Wojciecha Farugi. To druga – po spotkaniu z Krystianem Lupą wokół W.G. Sebalda – odsłona mojego cyklu ROZMÓW O TEATRZE, którego kolejne odcinki już teraz uwadze Państwa polecam! W tym momencie jednak wybierzmy się wspólnie z Małgorzatą Kożuchowską w podróż... Czytaj więcej

„Werther” z obrazów Magritte’a – o spektaklu wg Masseneta w reż. Deckera w TW ON w Warszawie

Spektakl Willy Deckera w Teatrze Wielkim Operze Narodowej rozpoczyna się prologiem, który w prostych i zniewalająco pięknych obrazach ukazuje główne wątki interpretacyjne tej inscenizacji Werthera, wystawianej od 1996 m.in. w Barcelonie, Frankfurcie i w Pradze. Gdy kurtyna idzie w górę, widać ciemnoniebieski, ujęty w zniekształconej perspektywie  pokój, w którym pod ścianą z lewej strony ustawiono rząd krzeseł. Wisi nad nimi jeszcze portret kobiety, pod nim zaś siedzi nieruchomo młoda Charlotta... Czytaj więcej

Spójrz w świat, we świata kształt, a ujrzysz twoje winy – o „Matce Joannie od Aniołów” Iwaszkiewicza w reż. Wojciecha Farugi w Teatrze Narodowym

Spektakl w Narodowym zaczyna się następującą sceną: wisząca nad polem gry olbrzymia soczewka nachylona jest pod pewnym kątem i oświetlona prostopadłymi do niej snopami światła. Pod nią zaś, na ograniczonej obrotówką podłodze, leży ksiądz Suryn (Karol Pocheć). Wygląda na to, że jest zatopiony w modlitwie, innych jednak przyczyn takiego zachowania wykluczyć nie można. W tym momencie – jakby spod ziemi – pojawiają się ludyńskie Urszulanki. Wypełzają z różnych miejsc dekoracji,... Czytaj więcej

Staś i „połamana noga” – oficjalny dziennik 60. Festiwalu Sztuki Aktorskiej w Kaliszu

Szanowni Państwo, „Połamania nóg” – tych słów używamy w teatrze najczęściej, gdy chcemy życzyć artystom rewelacyjnie przyjętej premiery spektaklu. „Połamana noga” znaczy więc w teatralnej gwarze ni mniej ni więcej tylko… udany spektakl. Udany spektakl to z kolei przede wszystkim wspaniałe aktorstwo, które mam zamiar tutaj przez najbliższe dni opisywać, jako że znajduję się na festiwalu aktorom właśnie poświęconemu. Nazwa mojego festiwalwego dziennika to parafraza jednego z tytułów konkursowych spektakli,... Czytaj więcej

KONTRA w PUNKT – oficjalny dziennik Prologu 55. PTMF Kontrapunkt 2020 w Szczecinie

Piątek, 18 września 2020,  Bezpański kompas – o pokazie spektaklu „Młodzież bez Boga” Thomasa Ostermaiera z berlińskiej Schaubühne Tradycją szczecińskiego Kontrapunktu jest tak zwany dzień berliński, podczas którego za najlepszych czasów widzowie jechali do stolicy Niemiec, żeby tam, w partnerskim mieście „zaznać” tak lubianego i cenionego u nas teatru zachodnich sąsiadów. Dziś, w epoce pandemii organizacja takiego wyjazdu stała się nie tylko trudna, ale i niebezpieczna, dlatego ekipa Prologu 55.... Czytaj więcej

Z wizytą w noktoramie – rozmowa z Krystianem Lupą przed wileńską premierą „Austerlitz” W.G. Sebalda

23 września 2020 na scenie Państwowego Teatru Młodzieżowego w Wilnie odbędzie się premiera spektaklu AUSTERLITZ wg powieści W.G. Sebalda, w reżyserii Krystiana Lupy! W związku z tym, pewnej sierpniowej niedzieli spotkaliśmy się z Mistrzem w rzeczywistości wirtualnej,  żeby o tym porozmawiać. Wywiadem tym rozpoczynam stały cykl ROZMOWY O TEATRZE, będący ekwiwalentem mojej, zakończonej w maju, działalności radiowej. Będzie się on odbywać w dwóch nurtach: przed- oraz popremierowym. Zapraszam!  Tomasz Domagała:... Czytaj więcej

Przed premierą „AUSTERLITZ” w reż. Krystiana Lupy: fragment wywiadu Michaela Silverblatta z W.G. Sebaldem

23 września 2020 w Państwowym Teatrze Młodzieżowym w Wilnie odbędzie się premiera najnowszego spektaklu Krystiana Lupy – AUSTERLITZ wg powieści W.G. Sebalda. Wychodząc na przeciw temu wydarzeniu, przetłumaczyłem fragment wywiadu z autorem. Miał on miejsce 6 grudnia 2001 roku, a więc na osiem dni przed tragiczną śmiercią W.G. Sebalda.  Publikuję ten fragment, jako przedmak tego, co czeka Państwa na kartach tej niezwykłej powieści (jeśli po nią jeszcze nie sięgnęliście) oraz na... Czytaj więcej

Kto bogatemu (wreszcie) zabroni? – o „Dobrobycie” w reż. Árpáda Schillinga w Teatrze Powszechnym w Warszawie

Teatr polityczny uprawiany w Polsce w ostatnich latach – głównie w Teatrze Powszechnym w Warszawie, ale nie tylko – można podzielić na dwie grupy. Pierwsza to spektakle robione „ku pokrzepieniu serc” lub – jak kto woli – gwoli konsolidacji obozu oporu wobec władzy. Druga to teatr próbujący autentycznie „się wtrącić”, ustawiając pod ścianą nie tylko adwersarzy politycznego sporu, ale przede wszystkim siebie i swoje środowisko, nie mniej nadęte, pełne frazesów... Czytaj więcej

Nazywam się Czerwień – „I tak nikt mi nie uwierzy” Jolanty Janiczak w reż. Wiktora Rubina z Teatru im. Fredry w Gnieźnie

– Jakie jest znaczenie czerwieni? – spytał ociemniały miniaturzysta, który namalował z pamięci konia. – Znaczenie barwy polega na tym, iż mamy ją zawsze przed sobą i ją widzimy – odparł ten drugi – nie można opisać czerwieni komuś, kto nie może jej zobaczyć” Orhan Pamuk, „Nazywam się Czerwień” W jednej ze scen Ojciec (Roland Nowak) przynosi Barbarze (Karolina Staniec) czerwone buty, które zostały po jej matce. Stwierdza, że szkoda... Czytaj więcej

Ani kłamać, ani udawać nie chcę – o „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej w reż. Jędrzeja Piaskowskiego w Teatrze Osterwy w Lublinie

Wszystko zaczyna się przed kurtyną. Marta Korczyńska (Marta Ledwoń) wraz z Justyną Orzelską (Justyna Janowska), wracając z kościoła przysiadają na chwilę na schodach. Justyna prosi ciotkę, żeby ta opowiedziała jej raz jeszcze historię o tym, jak chłopi kiedyś wzięli ją za pędzącą zarazę, gdy w kolorowej sukni z kapeluszem w dłoni wracała biegiem przez pola do Korczyna. Delikatna aluzja do współczesności wydaje się aż nadto czytelna, ale myliłby się ten,... Czytaj więcej

Północ w Oceanie dobra i zła – „Solaris” w/g Lema w reż. Marcina Wierzchowskiego w Teatrze Ludowym w Krakowie

„Do tej adaptacji mam bardzo zasadnicze zastrzeżenia. Po pierwsze, życzyłbym sobie zobaczyć planetę Solaris, ale niestety reżyser mi tego nie umożliwił, bo jest to przecież kameralne. A po drugie (…) on wcale nie zrobił „Solaris”, ale „Zbrodnię i karę”. Przecież w utworze wychodzi tylko tyle, że ten paskudny Kelvin doprowadził biedną Harey do samobójstwa, a potem ma z tego powodu wyrzuty sumienia, które są wzmocnione jej pojawieniem się; i to... Czytaj więcej