Kluczem do zrozumienia spektaklu Małgorzaty Warsickiej wydają się właściwie dwie sceny: słynne pęknięcie struny w połączeniu z wtargnięciem Przechodnia oraz rozmowa Raniewskiej (Ewa Audykowska-Wiśniewska) z „wiecznym studentem” Pietią (Krzysztof Wach), wyrastającym w tej inscenizacji na głównego antagonistę Raniewskiej (ale o tym za chwilę). Słynne pęknięcie struny z II aktu w interpretacji Karola Nepelskiego, autora zjawiskowej dźwiękowo-muzycznej warstwy spektaklu zamienia się na łódzkiej scenie w odgłosy wojny. Sugestywne do tego stopnia,... Czytaj więcej
Z ciemności jesteś i w ciemność się obrócisz… – „Między nogami Leny czyli Zaśnięcie Najświętszej Marii Panny według Michelangela Caravaggia” w reż. Agaty Dudy-Gracz z Teatru Dramatycznego w Kłajpedzie na 42. Przeglądzie Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu
Choć w pokazywanym na otwarcie PPA we Wrocławiu spektaklu Agaty Dudy-Gracz jest wiele pięknych i znaczących scen, jedna z nich wydaje się szczególna. Gdy się jej bliżej przypatrzeć, okaże się, że nie tylko stanowi klucz do zrozumienia całości, ale też przerzuca most pomiędzy twórczością Michelangela Caravaggia a teatrem reżyserki. To scena, w której włoski mistrz miesza swoje farby, przygotowując się do malowania. Warto jeszcze odnotować, że od początku spektaklu Caravaggiowi... Czytaj więcej
Transpłciowy Open’er – o spektaklu „Mieszkanie na Uranie” wg Paula B. Preciado w reż. Michała Borczucha w Nowym Teatrze w Warszawie
W spektaklu Michała Borczucha od pierwszych chwil intryguje scenografia Doroty Nawrot. Przestrzeń sceny podzielona jest na dwie części, wyodrębniając po lewej stronie bardziej zamknięte pomieszczenie, nazywane jadalnią, oraz wolną przestrzeń po prawej – ni to salon, ni to korytarz. Oczywiście bez mebli, gdyż tylko w takim przypadku ciało i przestrzeń stykają się z sobą całkowicie bezpośrednio. Jako że całość scenografii zbudowana jest z aluminiowych słupów i profili, służących zazwyczaj do... Czytaj więcej
Jakub Frank czyta Tokarczuk – o „Księgach Jakubowych” w reż. Eweliny Marciniak z Thalia Theater w Hamburgu
Spektakl Eweliny Marciniak podzielony jest na dwie części, które z powodzeniem mogłyby się zamknąć w lakonicznym zdaniu: triumf i upadek Jakuba Franka oraz jego utopii. I chociaż całość opowiedziana jest dość wiernie w stosunku do oryginału, kluczem do zrozumienia funkcji, jaką opowieść Tokarczuk pełni wobec spektaklu i dzisiejszej rzeczywistości, jest prolog. W nim właśnie twórcy zarysowują główne tematy spektaklu, określają naszą perspektywę i za jej pomocą precyzują cel, który przyświecał... Czytaj więcej
VI Poznański Festiwal Słuchowisk
W dniach 20-24 października 2021 odbyła się w Poznaniu szósta edycja Festiwalu Słuchowisk. W jego programie znalazły się trzy premiery, w tym jedna dedykowana dzieciom, prezentacja czterech słuchowisk nagrodzonych w Konkursie na Słuchowisko 2020, a także Warsztat Krytyki Radiowej oraz instalacja radiofoniczna Norwid’Elipsa. Mimo że w tamtym czasie nie dane mi było przyjechać do Poznania, skorzystałem z wirtualnego zaproszenia kuratorek/ów Festiwalu, Anny Szamotuły, Marii Marcinkiewicz- Górnej oraz Patryka Lichoty i... Czytaj więcej
W laboratorium umierania – rozmowa z aktorem Michałem Kaletą
Tomasz Domagała: Zacznijmy od początku: czy pamięta pan dzień 2 kwietnia 2005? Michał Kaleta: Tak, byłem w pracy, bo próbowaliśmy akurat tu, w teatrze, spektakl Marka Fiedora Biesy, w którym grałem Mikołaja Stawrogina. Premiera była zaplanowana na 10 kwietnia, więc spektakl był prawie gotowy. Ponieważ Jan Paweł II nigdy nie był mi szczególnie bliski, nie przeżywałem tego wydarzenia w jakiś szczególny sposób, ale pamiętam, że wiele osób w teatrze śledziło... Czytaj więcej
Dwa teatry, jedna śmierć – o spektaklu „Śmierć Jana Pawła II” w reż. Jakuba Skrzywanka w Teatrze Polskim w Poznaniu
W poznańskim spektaklu (tak, wciąż uważam to wydarzenie za spektakl) tak naprawdę poruszyła mnie do głębi scena, gdy Jan Paweł II umiera, a zgromadzeni w pokoju najbliżsi współpracownicy intonują hymn Ciebie Boga wysławiamy. Gdy się głębiej nad tym zastanowić, nie ma w tym nic dziwnego, utwór ten bowiem należy do bogatej tradycji rytuału kościoła katolickiego, a więc dla człowieka takiego jak ja, wychowanego w tej wierze (choć już niepraktykującego), stanowi... Czytaj więcej
Nie przygaduj teatrowi, kiedy masz gębę krzywą – o „Rewizorze” Gogola w reż. Jurija Murawickiego w Teatrze Dramatycznym w Warszawie
Treść Rewizora jest dość znana, przypomnę ją jednak w dwóch zdaniach, żeby ci, którzy tego tekstu nie znają, z grubsza wiedzieli, w czym rzecz. Do prowincjonalnego, zapyziałego miasteczka ma przyjechać ze stolicy tajemniczy rewizor w celu kontroli różnych publicznych instytucji. Miejscowa elita, mająca niejedno za uszami, wpada w taką histerię, że w pewnym sensie sama go sobie wymyśla, biorąc za niego młodego, przypadkowego urzędniczynę, Iwana Chlestakowa. Ten ochoczo podejmuje wyzwanie... Czytaj więcej
Kompleks pewexu? – o „Bowiem w Warszawie” w reż. Marcina Libera w STUDIO teatrgalerii w Warszawie
Spektakl Marcina Libera to jedno z najbardziej oczekiwanych przedstawień pierwszej części sezonu teatralnego w Polsce. A to zarówno ze względu na status autorki, jak i ostatnie sukcesy reżysera, związane z jego znakomitą Krótką rozmową ze śmiercią, zrealizowaną na scenie Teatru im. Fredry w Gnieźnie. Niestety, góra urodziła mysz, choć potencjał na znakomite przedstawienie był ogromny. Przyczyny porażki są tak błahe, że aż zaskakujące: niezbyt głęboka lektura tekstu Masłowskiej oraz wynikająca... Czytaj więcej
Jak one te ludzie brudzo, to opadajo rence – o dramacie „Bowie w Warszawie” Doroty Masłowskiej.
Na początku II aktu Bowiego w Warszawie Doroty Masłowskiej znajduje się iście chagallowski rysunek Mariusza Wilczyńskiego: w kałuży wody rozlanej na jodełkowym parkiecie widać kościółek, stojącą na schodach do niego pannę młodą z długim welonem, a kawałek dalej, za nią – pana młodego z siekierą. Stoi on na końcu welonu panny młodej, który może wydawać się rzeką lub przeciwnie – ścieżką, po której można przejść suchą nogą. Obok kościółka, będącego... Czytaj więcej
Pod ostrzałem czołgu na baterie – o „Radiu Mariia” w reż. Rozy Sarkisian w Teatrze Powszechnym w Warszawie
Spektakl w Teatrze Powszechnym to średnio inteligentny stand-up z ambicjami politycznymi, rozpisany na trzy postaci, a poświęcony miejscu Kościoła katolickiego w polskiej przestrzeni publicznej i jego współodpowiedzialności za ograniczanie szeroko pojętej wolności obywatelskiej. Jak przystało na tego typu widowisko, wszystko jest od razu wiadome. I choć intrygująco wygląda na początku spektaklu ułożony na środku sceny stos, złożony z różnego rodzaju zużytych dewocjonaliów (plus wisząca do góry nogami nad stosem duża... Czytaj więcej
Krystiana Lupy piękny lot – o „Rodzeństwie” Thomasa Bernharda w NST, 25 lat po premierze
Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda na poukładane: główny bohater sztuki, Ludwik, przebywający na co dzień w szpitalu psychiatrycznym w Steinhoff, powrócił właśnie do swojego domu, gdyż jego siostry (zwłaszcza Starsza) uznały, że tak będzie dla lepiej dla niego i dla jego zdrowia. On wprawdzie twierdzi, że przybył tu tylko na zaledwie kilka dni, bo powrót do domu to dla niego śmierć, ale wiadomo, że chorzy opowiadają różne rzeczy. Znajdujemy... Czytaj więcej
Szekspirowski pasjans iluzji – „Wieczór Trzech Króli albo Co chcecie” w reż. Piotra Cieplaka w Teatrze Narodowym
„Słowa zajmują mnie jak rękawiczki. Takie czasy. Jedna chwila wystarczy, aby odwrócić sens na drugą stronę”. Historia w Wieczorze Trzech Króli jest nieco skomplikowana: Książę Orsino kocha bez wzajemności pogrążoną w żałobie, pozornie niedostępną Oliwię. Wysyła więc do niej z misją przyjaciela Cezaria, będącego w istocie zakochaną w nim i przebraną za chłopca Violą, dziewczyną uratowaną z morskiej katastrofy. W rezultacie Oliwia, zamiast zakochać się w księciu, obdarza miłością jego... Czytaj więcej
Warto być przyzwoitym – o „Wiśniowym sadzie” w reż. Krystyny Jandy w Teatrze Polskim w Warszawie
W spektaklu Krystyny Jandy są dwie znakomite sceny, wychodzące poza pozbawione ryzyka odczytanie czechowowskiego arcydzieła: scena z Przechodniem z II aktu oraz początek IV aktu, gdy Raniewska wraz z towarzystwem szykuje się do wyjazdu, a Łopachin próbuje świętować szampanem zakup majątku. Z ich pomocą można też rozczytać niezbyt skomplikowaną ideę przedstawienia, dlatego przyjrzę się im obu bliżej. U Czechowa akt II rozgrywa się gdzieś nieopodal majątku Raniewskiej, wokół przydrożnej ławeczki... Czytaj więcej
Mai Kleczewskiej „pułapka na myszy” – o „Dziadach” Mickiewicza w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie.
Konrad Swinarski w swoim tekście opublikowanym przy okazji premiery własnej adaptacji Dziadów, zrealizowanej prawie 50 lat temu w Starym Teatrze, pisał o utworze Mickiewicza tak: „Dziady” jest to utwór zrodzony z nienawiści przeciwko niewoli. Ale jeżeli identyfikuje się to pojęcie tylko z niewolą, wynikającą z danego układu politycznego – wówczas zadaje się kłam samej idei utworu Mickiewicza. Interpretując go w taki sposób, postępowalibyśmy wbrew podstawowej zasadzie światopoglądu romantycznego. Człowiek bowiem... Czytaj więcej
Jasełka na „Zamku” – o spektaklu Pawła Miśkiewicza wg Franza Kafki w Teatrze Narodowym w Warszawie
Gdzieś na świecie jest trochę szczęścia/I marzę o nim w każdej chwili (…)/Jeśli się dowiem, gdzie to jest, pójdę w świat/Bo chociaż raz chcę być szczęśliwy tak z głębi serca „Irgendwo auf der Welt” Comedian Harmonists Wiadomo na pewno, że K. przybył do leżącej pod głębokim śniegiem wioski na tyle późno, że potrzebował się przespać, trafił więc do miejscowej gospody (tej Przy Moście). Autor przemyca nam przy okazji informację, że... Czytaj więcej
Męczeństwo i śmierć „Wiśniowego sadu” przedstawione przez zespół aktorski przytułku w Zakopanem pod kierownictwem Pana Kolady – Czechow w Teatrze Witkacego.
Po wejściu na widownię Teatru Witkacego okazuje się, że przyszliśmy nie do dystyngowanego, pasującego do ambicji kosmopolitki Raniewskiej dworku, a do rudery z przeciekającym dachem i otworami okiennymi wypełnionymi workami z piachem. Spektakl zaczyna się od gorączkowych przygotowań całej społeczności na powrót ukochanej dziedziczki, która lada chwila ma przybyć z Paryża – wszak pociąg według rozkładu musiał już zajechać na stację. Trwają więc śpiewające próby uroczystego powitania, Firs w „niestarej”... Czytaj więcej
ŚRÓDLĄDOWE WYMIARY TEATRU – oficjalny teatralny dziennik MFS InlanDimensions 2021
Piątek, 12 listopada 2021 Między słowami – o spektaklu „Labirynt Traw” Zuni Icosahedron Pappa Tarahumara Choreograficzny spektakl Labirynt Traw, będący efektem współpracy hongkońskiej kompanii Zuni Icosahedron oraz japońskiego teatru Pappa Tarahumara bazuje na powieści Izumi Kyoki o tym samym tytule. Jest to powieść w stylu gotyckim z elementami groteski, a jej bohaterem jest Akira Hagoshi – mężczyzna obsesyjnie poszukujący słów piosenki, śpiewanej mu przez matkę w dzieciństwie. W tym celu... Czytaj więcej
Krótka rozmowa z teatrem – oficjalny dziennik 3. Kieleckiego Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego
Czwartek, 28 października 2021 Pilnować w sobie człowieka – na marginesie „Zarazy” w reż. Uny Thorleifsdottir z Teatru Żeromskiego w Kielcach Gospodarze 3.MKFT – Teatr im. Żeromskiego w Kielcach – uświetnili swoją imprezę premierą Dżumy Camusa w reżyserii Islandki, Uny Thorleifsdottir, który to spektakl nosi (nie wiedzieć czemu) tytuł Zaraza. Czepiam się, bo książka Camusa jest bardzo znana i ma licznych wielbicieli, uważam więc, że na Dżumę przyszłoby trochę więcej... Czytaj więcej
Zapiski oficera Armii Trójmorza – oficjalny dziennik FST Trans/Misje 2021
Wtorek, 31 sierpnia 2021 W magazynie rekwizytów – o spektaklu „Kantor tu jest” Magdy Miklasz zrealizowanym w ramach projektu Latający Teatr Kantorowi Jan Kott pisał w jednym ze swoich znakomitych esejów o teatrze Kantora, że wielopolsko-krakowski Mistrz to taki współczesny Charon, który całe swoje życie poświęcił jednak nie na przewóz zmarłych do krainy cieni, ale na nieustanne zabieranie ich stamtąd do naszego świata. Po spektaklu Magdy Miklasz Kantor tu jest,... Czytaj więcej