Kochaj mnie od grobowej deski – o spektaklu „Gdy przechodzisz nad mym grobem” w reż. Sergio Blanco na Kunstfest Weimar

Opublikowano Autor:

 Kochany/Jak wiatr/Gdy przechodzisz nad mym grobem/Z wnętrza mojej pieczary/Z pożądania/Rozerwę swój całun Hafez, perski poeta (1310-90) Opowieść fabularna, którą eksploatuje w swojej sztuce i opartym na niej spektaklu Gdy przechodzisz nad mym grobem urugwajski dramaturg i reżyser Sergio Blanco, jest prosta, choć na pierwszy rzut oka nieco skandalizująca. Oto mieszkający w Paryżu pisarz, Sergio Blanco, postanawia popełnić w prywatnej klinice w Szwajcarii samobójstwo z asystą, a ciało zapisać Khaledowi, młodemu nekrofilowi... Czytaj więcej

Poczuć pełnię wiosny – o spektaklu „Przerwany sen” Danny Yunga z kompanii Zuni Icosahedron z Hongkongu (InlanDimensions)

Opublikowano Autor:

Tekst ten napisałem podczas zeszłorocznej edycji InlanDimensions 2021, odbywającej się online a publikowałem go w ramach oficjalnego dziennika festiwalu. Jako, że w tym roku zespół Danny Yunga przyjeżdża z tym spektaklem do Polski, „na żywo” postanowiłem go wykroić stamtąd i opublikować osobno, gdyż może on się komuś po prostu przydać! Osobiście zamierzam spektakl obejrzeć na żywo raz jeszcze, dam wtedy znać, czy coś się zmieniło w mojej jego ocenie!  Podstawą... Czytaj więcej

Baron Münchhausen to ja! – wywiad z Janem Englertem, dyrektorem Teatru Narodowego, znakomitym reżyserem i aktorem.

Opublikowano Autor:

Tomasz Domagała: Gra pan Barona Münchhausena – skąd pomysł, żeby odświeżyć dzisiaj tę postać? Jan Englert: Najlepiej byłoby zapytać o to autora sztuki i reżysera spektaklu, Macieja Wojtyszkę. Jeśli o mnie chodzi, to jest we mnie cały czas poczucie umierania, nie tyle fizycznego, co umierania wartości. Wierzyłem w nie, poświęciłem im prawie całe swoje życie, a one się albo zdewaluowały, albo zostały wyrzucone na śmietnik. Przyśpieszenie XXI wieku jest tak... Czytaj więcej

Na główkę do pustego basenu? – o spektaklu „Next Level” IV roku WA krakowskiej AST w reżyserii Marcina Libera

Opublikowano Autor:

Spektakl powstał na podstawie książki Marka Millera Sekta made in Poland i w swej strukturze dramatycznej jest ciągiem scen poświęconych różnym wspólnotom, często w swej ideologii mocno się od siebie różniącym. Generalnie łączy je mechanizm powstawania, ciąg zdarzeń towarzyszący rozwojowi grupy oraz przejście do dużo bardziej ekstremalnej formy funkcjonowania. Na końcu zaś tego łańcucha dramaturgicznego jest albo jej rozpad, albo jakieś wydarzenie finałowe, na przykład samobójstwo członków takiej wspólnoty, które... Czytaj więcej

Opowieść bułgarskiej Szeherezady – o „Pamiętniku wariata” w reż. Niny Dimitrowej z Teatru Credo w Sofii (Trans/Misje 22/III)

Opublikowano Autor:

Gdybym był jurorem na Festiwalu Scenografii i Kostiumu, w którego programie znajdowałby się Pamiętnik wariata Teatru Credo, przyznałbym temu spektaklowi nagrodę bezwarunkowo. Rzadko się bowiem zdarza w teatrze, żeby ten właśnie element przedstawienia był tak dobrze pomyślany i tak mistrzowsko eksploatowany przez twórców w procesie budowania spójnego języka spektaklu. Ściany, rekwizyty i kostium będącego wciąż na scenie tytułowego Wariata (w brawurowym wykonaniu Steliana Radeva) zrobione są z materiału typu rzep,... Czytaj więcej

Jak polecieć bez gołębi – o spektaklu „Hrabal i mężczyzna w oknie” z Teatru Miejskiego w Brnie (Trans/Misje 22/II))

Opublikowano Autor:

Sztuką Hrabal i mężczyzna w oknie jestem nieco rozczarowany, ale to może dlatego, że należę do hrabalofilów, nie do końca wybaczających wszelkie próby pobieżnej lektury utworów czeskiego mistrza, a tym bardziej projektów okołobiograficznych, które niczego nowego nie mówią. Niemiecka sztuka Bernharda Setzweina należy, niestety, do tego drugiego gatunku, a opowiada o kerskim donosicielu Dudku, który – przez lata obsesyjnie obserwując żyjącego obok Hrabala – nie zauważył nawet, że ten… umarł.... Czytaj więcej

Ze śmiercią jej do twarzy – o spektaklu „Grimm” w reż. Elmārsa Seņkovsa z Liepājas Teātris (Trans/misje 2022)

Opublikowano Autor:

Jako że scenariusz spektaklu Grimm oparty jest na baśniach słynnych braci, jedną z jego bohaterek jest oczywiście Królewna Śnieżka (Kintija Stūre). W wersji Elmārsa Seņkovsa to łudząco podobna do Max Mayfield z serialu Stranger Things  dziewczynka ze słuchawkami, która żyje w swoim świecie, dyskretnie wprowadzając w przestrzeń spektaklu temat autyzmu. Po ugryzieniu jabłka pogodny autyzm Królewny Śnieżki ustępuje miejsca depresji. Jej sen, z którego ma ją obudzić piękny książę, przybiera... Czytaj więcej

Teksty różne, kwadratowe i podłużne 2022

Opublikowano Autor:

Od nowego sezonu, a więc od dzisiaj, miejsce to będzie przestrzenią, w której będzie można, na zasadzie dziennika, przeczytać wszystkie moje teksty publikowane w mediach społecznościowych (oczywiście te „państwowe”, związane z kulturą i sztuką). Reguła publikacji jest taka, że najnowszy tekst będzie zawsze pierwszym od góry. Oczywiście nie rezygnuję z innych, specjalnie dedykowanych spektaklom szerszych recenzji czy Dzienników Festiwalowych, będą i one! Od września, zmian będzie więcej, ale o tym... Czytaj więcej

Belgijska kolorowanka – o spektaklu „Żółty – cierpienia Belgii II: Rex” Luka Percevala z NTGent

Opublikowano Autor:

Tekst ten napisałem po obejrzeniu spektaklu „Żółty – cierpienia Belgii II: Rex” w ramach oficjalnego dziennika festiwalowego KONTAKTU 2021. Jako, że spektakl wraz z dwoma pozostałymi częściami cyklu, będzie prezentowany w tę sobotę, 2 lipca na Festiwalu Malta w Poznaniu, postanowiłem go wyodrębnić i udostępnić. Zapraszam!   Przedstawienie Luka Percevala będące częścią trylogii – składającej się ze spektakli układających się w kolory belgijskiej flagi i rozliczających się ze wstydliwymi epizodami w... Czytaj więcej

NA OŚCIEŻ! – oficjalny dziennik festiwalu Open The Door w Katowicach

Opublikowano Autor:

Piątek, 1 lipca 2022 Nieopowiedziana historia – o spektaklu „a.y.l.a.n” w reż. Bierty Neziraj z Teatri i Qytetit – Gjilan z Kosowa Katowicki pokaz spektaklu „a.y.l.a.n” różnił się znacznie od tego szczecińskiego, ale należało się tego spodziewać, gdyż tak się zawsze dzieje, gdy spektakl odbywa się w zmieniającej się przestrzeni. Widownia Teatru Śląskiego nie dość, że jest znacznie bardziej płaska i otwarta, to jeszcze dużo lepiej widoczna ze sceny niż... Czytaj więcej

Krystiana Lupy sonata widm – o „Imagine” z Teatru Powszechnego w Łodzi i Teatru Powszechnego w Warszawie (DoKontaktu cz. VII ost)

Opublikowano Autor:

I ciągle widzę ich twarze/ustawnie w oczy ich patrzę —/ich nie ma — myślę i marzę/widzę ich w duszy teatrze.  Stanisław Wyspiański W pewnym momencie I części spektaklu grana przez Ewę Skibińską Marielive rzuca do reszty person zgromadzonych w mieszkaniu Antonina Artauda słowa My wszyscy już nie żyjemy… Czy nie macie takiego wrażenia?… że to jest sonata widm? Link do dramatu Strindberga od razu wydał mi się nieprzypadkowy, gdy się... Czytaj więcej

Warsztaty prawidłowego usuwania taśmy – o spektaklu „Życie na wypadek wojny”Uli Kijak z Teatru im. Horzycy/Teatru Polskiego w Bydgoszczy (DoKontaktu cz. VI)

Opublikowano Autor:

Staje przed nami pięć elegancko ubranych dziewczyn. Można by więc pomyśleć, że przyszły do teatru na premierę, wyszły z pracy w korpo albo idą na jakąś ważną uroczystość. Można by, gdyby nie alarmowe syreny, groźnie wyjące od początku spektaklu, skutecznie przypominając nam, że w Ukrainie trwa wojna. Kobiety znajdują się w przestrzeni, która sama w sobie niewiele nam mówi. Ot, sześć krzeseł, dwa okrągłe lustra i stół, przy którym siedzi... Czytaj więcej

Uciekająca panna młoda w palarni – „Opowieści Lasku Wiedeńskiego” Ödöna von Horvátha wg Yany Ross z Jaunimo Teatras w Wilnie (Kontaktu 2022)

Opublikowano Autor:

Bohaterką dramatu von Horvátha jest przede wszystkim młoda Marianna, córka właściciela sklepu z zabawkami, Czarodzieja. Jak pisał kiedyś Łukasz Drewniak, to taka jedna, co nie chciała wyjść za mąż za rzeźnika, wpadła w oko prowincjonalnemu żigolakowi, urodziła mu dziecko, a potem porzuciła je u „teściowej”, żeby robić karierę i pieniądze w porno-biznesie. Nie trzeba chyba dodawać, że owa kariera była wymuszona nieodpowiedzialnością ojca dziecka oraz kamiennym sercem jej własnego. Po... Czytaj więcej

W Kontakcie z Twórcami – festiwalowe rozmowy o spektaklach

Opublikowano Autor:

Czwartek, 26 maja 2022 Między dobrem a złem – rozmowa z Yaną Ross na marginesie spektaklu Opowieści Lasku Wiedeńskiego Tomasz Domagała: Był rok 2019, co sprawiło, że zdecydowałeś się sięgnąć po Opowieści Lasku Wiedeńskiego i to w swoim rodzinnym mieście? Yana Ross: Myślałam o jakiejś propozycji dla dużego zespołu, szukając jednocześnie tekstu wizjonerskiego, nawiązującego do atmosfery, którą czułam w litewskim powietrzu, podobnej do tej z lat 30. XX wieku. Ödön... Czytaj więcej

Radu Afrima „W oczach Zachodu” – o „Trzech siostrach” z Teatru Narodowego im. I.L. Caragiale w Bukareszcie (Kontakt 2022)

Opublikowano Autor:

To, co w bukaresztańskich Trzech siostrach najciekawsze, zostało Czechowowi dopisane. W podtytule adaptacji czytamy (nie)naturalnie luźny scenariusz na podstawie sztuki Czechowa i tak należy ją traktować. Na razie muszę poczynić pewne założenia dla tego tekstu. Po obejrzeniu spektaklu zrozumiałem, że nie mogę tego spektaklu tak po prostu interpretować, gdyż oglądanie tej misternie utkanej z Czechowa i współczesności układanki ma sens tylko wtedy, gdy się jej kolejne elementy wychwytuje i samodzielnie... Czytaj więcej

Manipulowalne Cyfrowo Wideo Yany Ross – „Krótkie rozmowy z paskudnymi ludźmi” wg Davida Fostera Wallace’a w Schauspielhaus Zurych

Opublikowano Autor:

Forma wywiadu mnie pociąga, ponieważ podoba mi się pomysł transkrypcji, sprowadzającej wszystko do poziomu głosu. Istnieje mnóstwo opowieści, składających się tylko z głosów. Zwracają się do czytelnika bezpośrednio, ale jest to rodzaj „zapisu kamery”, który wydaje mi się nieco „poruszony”, podczas gdy transkrypcja jest wiarygodnym sposobem na wyeliminowanie wszystkich sposobów reprezentacji poza osobą, która mówi. Jest to sposób na umożliwienie czytelnikowi poznania i postrzegania postaci wyłącznie poprzez jej głos. „Krótkie... Czytaj więcej

Barbara Niechcic w Krainie Metaksy – o „Nocach i dniach” Dąbrowskiej wg Siegoczyńskiego w Teatrze im. Wilama Horzycy w Toruniu (DoKontaktu cz. III)

Opublikowano Autor:

Po obejrzeniu spektaklu Michała Siegoczyńskiego Noce i dnie w toruńskim Teatrze im. Wilama Horzycy pomyślałem, że zrobienie w kinie czy w teatrze porządnej adaptacji powieści Marii Dąbrowskiej może być w tej chwili bardzo trudne, albo wręcz niemożliwe. A to dlatego, że na drodze takiego dość prozaicznego pomysłu znajdują się dwie poważne przeszkody: ikoniczny film Jerzego Antczaka oraz to, co za jego sprawą stało się z opowieścią o losach Barbary i... Czytaj więcej

Moda na sukces? – o spektaklu „Stracone złudzenia” wg Balzaka w reż. Jana Mikuláška z Divadla Na zábradlí w Pradze (Kontakt 2022)

Opublikowano Autor:

Jedną z najważniejszych rozmów w Straconych złudzeniach Honoriusza Balzaka wydaje się ta odbywająca się między głównym bohaterem powieści, dwudziestojednoletnim poetą Lucjanem Chardonem vel de Rubempré a przebiegłym i zepsutym już mimo młodego wieku dziennikarzem, Stefanem Lousteau, do którego ten pierwszy udaje się po protekcję. Chardon, mimo że jest w Paryżu dopiero od kilku dni, zdążył już przeżyć porzucenie przez kochankę, bogatą panią de Bargeton oraz towarzyszące temu klasowe upokorzenie, dołączyć... Czytaj więcej

Dziwny przypadek sarny nocną porą – „Pieśni bez słów” w reż. Thoma Luza z Bernetta Theaterproduktionen (Kontakt 2022)

Opublikowano Autor:

Tekst ten stanowi część oficjalnego „PrzedDziennika” Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego Kontakt 2022. Kolejne części, poświęcone prezentowanym w Toruniu spektaklom, będą się ukazywały sukcesywnie do 2o maja. Zapraszam! Klucze do oczytania spektaklu Thoma Luza ukryte są już w prologu, ale właściwie w każdej scenie – gdy tylko przyjrzymy się jej bliżej – odnajdziemy sekretne przejścia, prowadzące do skomplikowanego labiryntu pomieszanych ze sobą narracji, które stanowią szkielet tego nadzwyczajnego spektaklu. Zacznijmy więc od... Czytaj więcej

DobraPunkt – oficjalny dziennik festiwalowy 56. PTMF Kontrapunkt 2022

Opublikowano Autor:

Sobota, 30 kwietnia 2022 Say something, say something – o „Maszynie” Jagody Szelc z Teatru Polskiego w Bydgoszczy Jako że fabuła spektaklu Teatru Polskiego w Bydgoszczy oparta jest na założeniach opowiadania Franza Kafki Kolonia Karna, pozwolę sobie zacytować jego fragment: Jest to szczególny aparat – powiedział oficer do podróżnego-badacza i jak gdyby z pewnym zdumieniem spojrzał na dobrze mu przecież znany przyrząd. Zdawało się, że podróżny jedynie z grzeczności przyjął... Czytaj więcej