Scena słynnego balu u Szatana, na którym Małgorzata sprawuje funkcję gospodyni, wyglądała oszałamiająco, ale nie ze względu na zastosowane w niej teatralne środki (choć te również były znakomite), a na treści, jakie ze sobą niosła, będąc jednocześnie kluczem do tego wspaniałego spektaklu. Oto w momencie, gdy trzeba już niemal witać gości, Woland w brawurowej interpretacji Łukasza Kosa doznaje dziwnej zapaści. Staje się nagle bezwolną kukłą, którą jego słynna trupa (Behemot,... Czytaj więcej
Nierówno pod peruką? – o spektaklu „Priscilla, królowa pustyni” Cezarego Tomaszewskiego we wrocławskim Capitolu
Pierwowzorem musicalu Priscilla, królowa pustyni jest ikoniczny film napisany i wyreżyserowany przez Stephena Elliotta w 1994 roku, a więc w czasach, gdy dyskurs LGBT+ w Polsce praktycznie nie istniał. Może dlatego właśnie ten australijski obraz z miejsca stał się filmem kultowym; pokazywał nam, młodym wchodzącym wtedy w życie ludziom, że świat łatwo może stać się lepszym. Wystarczy tylko polubić siebie i zaakceptować fakt, że świat jest dużo bardziej różnorodny, niż... Czytaj więcej
8 i pół Szydłowskiego – o spektaklu „Strach i nędza 2022” z Teatru Łaźnia Nowa w Krakowie
Sytuacja w Strachu i nędzy podobna jest do tej z 8 i pół Felliniego, zresztą twórcy jawnie to komunikują, żadna to więc tajemnica. Reżyser (Michał Czachor) nie ma pomysłu na spektakl albo – wprost przeciwnie – ma ich tak wiele, że prawie uniemożliwia to wszelką artystyczną aktywność. Mężczyzna pogrąża się więc w kryzysie, wpadając w pewnym momencie na jedyne rozsądne w tej sytuacji rozwiązanie: opowiedzenie o swojej niemocy. Historia zna... Czytaj więcej
Legenda o Smoku Wawelskim – o „Iwonie księżniczce Burgunda” Cezarego Tomaszewskiego z Teatru Ludowego na XV MFG w Radomiu
Zrobić w teatrze dobrą, nieoczywistą Iwonę księżniczkę Burgunda, to dziś niezwykle trudna sztuka. Wiąże się to zarówno z jej fabułą, jak i z faktem, że większość teatralnych widzów zna już jej zakończenie. Mamy więc w skrócie „obcego” (Iwonę), który swoją „obcością” atakuje to „nasze” (dwór), poukładane hierarchią i zbudowane wobec tradycyjnych – przynajmniej w teorii – wartości i schematów. Od tego więc, kim w danym spektaklu jest Iwona (wyzwoloną kobietą... Czytaj więcej
Zdarzenia na blogu Bunbury – oficjalny dziennik 15. Międzynarodowego Festiwalu Gombrowiczowskiego
Piątek, 14 października 2022 ON – na marginesie Dzienników Mikołaja Grabowskiego Na scenie fotel, maleńki stolik, na nim zaś mnóstwo książek, papierów i maszyna do pisania. Gaśnie światło i na scenie pojawia się ON. Zasiada za stolikiem, zaczyna pisać a z ust padają słynne słowa: Poniedziałek Ja, Wtorek Ja, Środa Ja, Czwartek Ja. Grający GO Mikołaj Grabowski wnosi na scenę urok i charyzmę intelektualisty. Ubrany w biały, nienagannie skrojony garnitur,... Czytaj więcej
From Asia with love! – oficjalny dziennik InlanDimensions Festival 2022
Niedziela, 9 października 2022 Taniec Bezbronnych z Fukuoki – o „Stacji wodnej” w reż. Ōto Shōgo/Kima Seila kompanii SEAMI & Arts Management Center Stacja wodna z Fukuoki to jedno z moich największych teatralnych przeżyć tego roku, a może i ostatniej dekady. A wydawałoby się, że nie ma w tym spektaklu nic zaskakującego. Oto bowiem w przestrzeni jakiegoś postapokaliptycznego śmietniska – bardziej z przyszłości niż z przeszłości (świadczą o tym stara,... Czytaj więcej
Sztuka dobrze zrobiona – „Kto się boi Virginii Woolf” Edwarda Albee’go w reż. Radosława B. Maciąga w Teatrze im. Bogusławskiego w Kaliszu
Trzeba przyznać, że przestrzeń wykreowana w spektaklu przez Dominikę Nikiel jest funkcjonalna, ale w sferze znaczeń – oprócz tego, że pokazuje życiową przestrzeń współczesnych intelektualistów – nic nowego właściwie do dyskusji o nich nie wnosi, z wyjątkiem obrazu wiszącego w centralnym punkcie salonu Marty i Georga. To wielkie płótno z dominującymi kolorami bieli, czerwieni i granatu przedstawia naszkicowane delikatnie rozchylone kobiece nogi z narzuconymi na ów szkic (może przy pomocy... Czytaj więcej
Kochaj mnie od grobowej deski – o spektaklu „Gdy przechodzisz nad mym grobem” w reż. Sergio Blanco na Kunstfest Weimar
Kochany/Jak wiatr/Gdy przechodzisz nad mym grobem/Z wnętrza mojej pieczary/Z pożądania/Rozerwę swój całun Hafez, perski poeta (1310-90) Opowieść fabularna, którą eksploatuje w swojej sztuce i opartym na niej spektaklu Gdy przechodzisz nad mym grobem urugwajski dramaturg i reżyser Sergio Blanco, jest prosta, choć na pierwszy rzut oka nieco skandalizująca. Oto mieszkający w Paryżu pisarz, Sergio Blanco, postanawia popełnić w prywatnej klinice w Szwajcarii samobójstwo z asystą, a ciało zapisać Khaledowi, młodemu nekrofilowi... Czytaj więcej
Poczuć pełnię wiosny – o spektaklu „Przerwany sen” Danny Yunga z kompanii Zuni Icosahedron z Hongkongu (InlanDimensions)
Tekst ten napisałem podczas zeszłorocznej edycji InlanDimensions 2021, odbywającej się online a publikowałem go w ramach oficjalnego dziennika festiwalu. Jako, że w tym roku zespół Danny Yunga przyjeżdża z tym spektaklem do Polski, „na żywo” postanowiłem go wykroić stamtąd i opublikować osobno, gdyż może on się komuś po prostu przydać! Osobiście zamierzam spektakl obejrzeć na żywo raz jeszcze, dam wtedy znać, czy coś się zmieniło w mojej jego ocenie! Podstawą... Czytaj więcej
Baron Münchhausen to ja! – wywiad z Janem Englertem, dyrektorem Teatru Narodowego, znakomitym reżyserem i aktorem.
Tomasz Domagała: Gra pan Barona Münchhausena – skąd pomysł, żeby odświeżyć dzisiaj tę postać? Jan Englert: Najlepiej byłoby zapytać o to autora sztuki i reżysera spektaklu, Macieja Wojtyszkę. Jeśli o mnie chodzi, to jest we mnie cały czas poczucie umierania, nie tyle fizycznego, co umierania wartości. Wierzyłem w nie, poświęciłem im prawie całe swoje życie, a one się albo zdewaluowały, albo zostały wyrzucone na śmietnik. Przyśpieszenie XXI wieku jest tak... Czytaj więcej
Na główkę do pustego basenu? – o spektaklu „Next Level” IV roku WA krakowskiej AST w reżyserii Marcina Libera
Spektakl powstał na podstawie książki Marka Millera Sekta made in Poland i w swej strukturze dramatycznej jest ciągiem scen poświęconych różnym wspólnotom, często w swej ideologii mocno się od siebie różniącym. Generalnie łączy je mechanizm powstawania, ciąg zdarzeń towarzyszący rozwojowi grupy oraz przejście do dużo bardziej ekstremalnej formy funkcjonowania. Na końcu zaś tego łańcucha dramaturgicznego jest albo jej rozpad, albo jakieś wydarzenie finałowe, na przykład samobójstwo członków takiej wspólnoty, które... Czytaj więcej
Opowieść bułgarskiej Szeherezady – o „Pamiętniku wariata” w reż. Niny Dimitrowej z Teatru Credo w Sofii (Trans/Misje 22/III)
Gdybym był jurorem na Festiwalu Scenografii i Kostiumu, w którego programie znajdowałby się Pamiętnik wariata Teatru Credo, przyznałbym temu spektaklowi nagrodę bezwarunkowo. Rzadko się bowiem zdarza w teatrze, żeby ten właśnie element przedstawienia był tak dobrze pomyślany i tak mistrzowsko eksploatowany przez twórców w procesie budowania spójnego języka spektaklu. Ściany, rekwizyty i kostium będącego wciąż na scenie tytułowego Wariata (w brawurowym wykonaniu Steliana Radeva) zrobione są z materiału typu rzep,... Czytaj więcej
Jak polecieć bez gołębi – o spektaklu „Hrabal i mężczyzna w oknie” z Teatru Miejskiego w Brnie (Trans/Misje 22/II))
Sztuką Hrabal i mężczyzna w oknie jestem nieco rozczarowany, ale to może dlatego, że należę do hrabalofilów, nie do końca wybaczających wszelkie próby pobieżnej lektury utworów czeskiego mistrza, a tym bardziej projektów okołobiograficznych, które niczego nowego nie mówią. Niemiecka sztuka Bernharda Setzweina należy, niestety, do tego drugiego gatunku, a opowiada o kerskim donosicielu Dudku, który – przez lata obsesyjnie obserwując żyjącego obok Hrabala – nie zauważył nawet, że ten… umarł.... Czytaj więcej
Ze śmiercią jej do twarzy – o spektaklu „Grimm” w reż. Elmārsa Seņkovsa z Liepājas Teātris (Trans/misje 2022)
Jako że scenariusz spektaklu Grimm oparty jest na baśniach słynnych braci, jedną z jego bohaterek jest oczywiście Królewna Śnieżka (Kintija Stūre). W wersji Elmārsa Seņkovsa to łudząco podobna do Max Mayfield z serialu Stranger Things dziewczynka ze słuchawkami, która żyje w swoim świecie, dyskretnie wprowadzając w przestrzeń spektaklu temat autyzmu. Po ugryzieniu jabłka pogodny autyzm Królewny Śnieżki ustępuje miejsca depresji. Jej sen, z którego ma ją obudzić piękny książę, przybiera... Czytaj więcej
Teksty różne, kwadratowe i podłużne 2022
Od nowego sezonu, a więc od dzisiaj, miejsce to będzie przestrzenią, w której będzie można, na zasadzie dziennika, przeczytać wszystkie moje teksty publikowane w mediach społecznościowych (oczywiście te „państwowe”, związane z kulturą i sztuką). Reguła publikacji jest taka, że najnowszy tekst będzie zawsze pierwszym od góry. Oczywiście nie rezygnuję z innych, specjalnie dedykowanych spektaklom szerszych recenzji czy Dzienników Festiwalowych, będą i one! Od września, zmian będzie więcej, ale o tym... Czytaj więcej
Belgijska kolorowanka – o spektaklu „Żółty – cierpienia Belgii II: Rex” Luka Percevala z NTGent
Tekst ten napisałem po obejrzeniu spektaklu „Żółty – cierpienia Belgii II: Rex” w ramach oficjalnego dziennika festiwalowego KONTAKTU 2021. Jako, że spektakl wraz z dwoma pozostałymi częściami cyklu, będzie prezentowany w tę sobotę, 2 lipca na Festiwalu Malta w Poznaniu, postanowiłem go wyodrębnić i udostępnić. Zapraszam! Przedstawienie Luka Percevala będące częścią trylogii – składającej się ze spektakli układających się w kolory belgijskiej flagi i rozliczających się ze wstydliwymi epizodami w... Czytaj więcej
NA OŚCIEŻ! – oficjalny dziennik festiwalu Open The Door w Katowicach
Piątek, 1 lipca 2022 Nieopowiedziana historia – o spektaklu „a.y.l.a.n” w reż. Bierty Neziraj z Teatri i Qytetit – Gjilan z Kosowa Katowicki pokaz spektaklu „a.y.l.a.n” różnił się znacznie od tego szczecińskiego, ale należało się tego spodziewać, gdyż tak się zawsze dzieje, gdy spektakl odbywa się w zmieniającej się przestrzeni. Widownia Teatru Śląskiego nie dość, że jest znacznie bardziej płaska i otwarta, to jeszcze dużo lepiej widoczna ze sceny niż... Czytaj więcej
Krystiana Lupy sonata widm – o „Imagine” z Teatru Powszechnego w Łodzi i Teatru Powszechnego w Warszawie (DoKontaktu cz. VII ost)
I ciągle widzę ich twarze/ustawnie w oczy ich patrzę —/ich nie ma — myślę i marzę/widzę ich w duszy teatrze. Stanisław Wyspiański W pewnym momencie I części spektaklu grana przez Ewę Skibińską Marielive rzuca do reszty person zgromadzonych w mieszkaniu Antonina Artauda słowa My wszyscy już nie żyjemy… Czy nie macie takiego wrażenia?… że to jest sonata widm? Link do dramatu Strindberga od razu wydał mi się nieprzypadkowy, gdy się... Czytaj więcej
Warsztaty prawidłowego usuwania taśmy – o spektaklu „Życie na wypadek wojny”Uli Kijak z Teatru im. Horzycy/Teatru Polskiego w Bydgoszczy (DoKontaktu cz. VI)
Staje przed nami pięć elegancko ubranych dziewczyn. Można by więc pomyśleć, że przyszły do teatru na premierę, wyszły z pracy w korpo albo idą na jakąś ważną uroczystość. Można by, gdyby nie alarmowe syreny, groźnie wyjące od początku spektaklu, skutecznie przypominając nam, że w Ukrainie trwa wojna. Kobiety znajdują się w przestrzeni, która sama w sobie niewiele nam mówi. Ot, sześć krzeseł, dwa okrągłe lustra i stół, przy którym siedzi... Czytaj więcej
Uciekająca panna młoda w palarni – „Opowieści Lasku Wiedeńskiego” Ödöna von Horvátha wg Yany Ross z Jaunimo Teatras w Wilnie (Kontaktu 2022)
Bohaterką dramatu von Horvátha jest przede wszystkim młoda Marianna, córka właściciela sklepu z zabawkami, Czarodzieja. Jak pisał kiedyś Łukasz Drewniak, to taka jedna, co nie chciała wyjść za mąż za rzeźnika, wpadła w oko prowincjonalnemu żigolakowi, urodziła mu dziecko, a potem porzuciła je u „teściowej”, żeby robić karierę i pieniądze w porno-biznesie. Nie trzeba chyba dodawać, że owa kariera była wymuszona nieodpowiedzialnością ojca dziecka oraz kamiennym sercem jej własnego. Po... Czytaj więcej