Żołnierski pogrzeb L. – o „Requiem dla L” Alaina Platela z les balletes C de la B w Gandawie/Podsumowanie festiwalu z nagrodami! (Kontakt 2018)

„Pogrzeb mieć będziesz żołnierski chociaż nie byłeś żołnierzem/jest to jedyny rytuał na jakim trochę się znam/Nie będzie gromnic i śpiewu będą lonty i huk/kir wleczony po bruku hełmy podkute buty konie artyleryjskie /werbel werbel wiem nic pięknego” Zbigniew Herbert, fragm. „Tren Fortynbrasa” L. jest prawdziwa. To starsza, biała kobieta, która świadomie zgodziła się „zagrać” w spektaklu Alaina Platela. Jej rola jest specyficzna: na wielkim ekranie obserwujemy ją i proces jej... Czytaj więcej

Przepaść bez śladu – o „Medei” Vladislavsa Nastavševsa z ryskiego Rosyjskiego Teatru im. Michaiła Czechowa (Kontakt 2018)

Cały spektakl odbywa się na wysokiej platformie. Nie pozostawia ona postaciom ani aktorom pola manewru, nie ma z niej ucieczki. Dookoła jest tylko przepaść. Dobrze to pokazuje Guna Zariņa, próbując zajrzeć w nią w pewnym momencie. Może chce się rzucić? Tego nie wiadomo. Wiadomo za to, że trwając na platformie, Medea rzuca się w inną przepaść – tę będącą wynikiem dzieciobójstwa, niejako metafizyczną, pełną bólu i fizycznego wprost cierpienia, w... Czytaj więcej

Podkolesin na komisariacie – „Człowiek z Podolska” Daniłowa w reż. Ugarowa z Teatru.doc w Moskwie (Kontakt 2018)

Współczesny bohater gogolowskiego „Ożenku”, apatyczny i nieskory do działania Podkolesin, ożenił się w końcu i zamieszkał w położonym blisko Moskwy Podolsku. Nie mogło się to skończyć dobrze. Po jakimś czasie rozwiódł się z żoną i wiedzie teraz smutny żywot rozwodnika, spotykając się z kolejną dziewczyną. Pracuje jako dziennikarz, a choć z zawodu jest historykiem, ma gdzieś historię, nie interesuje go ona, podobnie jak teraźniejszość, od której odgradza się skutecznie murem... Czytaj więcej

Biednemu wiatr w oczy – „Panna bez posagu” Ostrowskiego w reż. Krymowa ze Szkoły Sztuki Dramatycznej z Moskwy (Kontakt 2018)

„Już tyle ich runęło w tę głębinę Rozwartą wśród przestrzeni Nastąpi dzień, kiedy ja również zginę. Zastygnie wszystko, co śpiewało, lśniło, W dal rwąc się bezpowrotną: Zieleń mych oczu, głosu tkliwa siła I włosów moich złoto. Świat będzie trwał z powszechnym jego chlebem, Gdy mnie niepamięć zmiecie, I będzie wszystko – jak gdyby pod niebem Nie było mnie na świecie. (…) Marina Cwietajewa w tłum. W. Słobodnika Dramat Ostrowskiego traktuje... Czytaj więcej

Marsowe miny – o spektaklu „Po nas choćby kosmos” Sebastiana Nüblinga z Teatru Gorkiego w Berlinie (Kontakt 2018)

Głównym bohaterem spektaklu „Po nas choćby kosmos” wydaje się tekst. Jego autorka, Sibylle Berg, opowiada o naszym świecie w następujacy sposób: pod płaszczykiem monologu naiwnej trzydziestolatki (głównej narratorki scenicznej opowieści), która zgłasza się do udziału w reality show, polegającym na budowaniu na Marsie nowej rzeczywistości, ukrywa szczerą, ironiczną opowieść o dzisiejszym świecie, w epoce prymatu narracji internetowych i pełnych nienawiści komentarzy. Stosunek do uchodźców, tolerancja, prawa kobiet, homoseksualistów czy wzbierająca... Czytaj więcej

W ciemności – „Leonce i Lena” Büchnera w reż. Thoma Luza z Theatre Basel z Bazylei (Kontakt 2018)

„Właściwie pragnąłem powiadomić wielce szanowną publiczność, że nadeszły oto dwa głośne na świat cały automaty, i że ja sam jestem, być może, trzecim z nich i najosobliwszym, to znaczy, jeśli w ogóle wiem, kim jestem, co skądinąd nie powinno budzić zdziwienia, gdyż sam nie wiem, o czym gadam, a nawet nie wiem, co więcej, że tego nie wiem, tak, iż w gruncie rzeczy wielce jest prawdopodobne, że pozwalają mi tylko... Czytaj więcej

Pełno krwi angielskiej – „Kings of war” w reż. Ivo van Hove (Dialog 2017)

Na spektakl Ivo van Hove „Kings of war” składają się trzy dramaty Szekspira: „Henryk V”, „Henryk VI” (I część) oraz „Ryszard III” (II część). W finale tego ostatniego oraz spektaklu van Hovego grający Ryszarda Hans Kesting siedzi tyłem do widowni. Mówi słynny monolog o sumieniu, patrząc w ekran, na którym widzi siebie w postaci przetworzonego obrazu z kamery, filmującej go na żywo. W pewnym momencie na ten obraz zaczynają się... Czytaj więcej

Oczy szeroko zamknięte – o spektaklu „MDLSX” w reż. Enrico Casagrande (Dialog 2017)

Silvia Calderoni z włoskiej kompanii Motus, w monodramie „MDLSX” opowiada historię opartą na własnym życiu. Jej istotą jest pytanie „czy jestem dziewczyną czy chłopcem?”. Odpowiedź, którą za pomocą teatru próbowała wyartykułować aktorka, zabrzmiała na scenie Teatru Polskiego na Świebodzkim przejmująco. Zaowocowała też zdarzeniem rzadkim i nieoczekiwanym. Po spektaklu, w czasie długotrwałych oklasków na stojąco, na scenę wtargnęło kilka osób, żeby uściskać i przytulić aktorkę. W ten sposób oprócz dialogu, rozumianego jako wymiana... Czytaj więcej

Pobudka, wstać! Koniom wody dać! – „nicht schlafen” w reż. Alaina Platela (Dialog 2017))

Alain Platel, reżyser spektaklu „nicht shlaffen” (Nie spać), opowiedział na spotkaniu poświęconym przedstawieniu anegdotę, dotyczącą genezy tytułu. Jej istotą jest gra słowna pomiędzy tytułem spektaklu a wskazówką zawartą w zapiskach Gustawa Mahlera, dotyczącą wykonania wykorzystanej w przedstawieniu jego II symfonii, zatytułowanej „Zmartwychwstanie”. Wskazówka ta brzmiała nicht shleppen (nie wlec się). Belgijski reżyser stwierdził, że gdy łączył materię przedstawienia z Mahlerem, którego muzyka jest jednym z bohaterów przedstawienia, oba te sformułowania były mu... Czytaj więcej

W ciszę – naprzód marsz! – o spektaklu „En avant, marche!” w reż. Alaina Platela (Dialog 2017)

Wybitny polski reżyser filmowy, Jan Rybkowski, nakręcił w 1965 roku krótkometrażowy film Człowiek z kwiatem w ustach. Historia opowiada o spotkaniu w barze spóźnionego na pociąg Letnika (Tadeusz Fijewski) oraz Chorego, umierającego na raka (Gustaw Holoubek). Scenariusz tego filmu oparty jest na jednoaktówce włoskiego noblisty Luigi Pirandellego o tym samym tytule. Główną jego treścią jest monolog Chorego, w którym dzieli się on z Letnikiem swoimi przemyśleniami na temat śmierci. Postać... Czytaj więcej

Lato, lato wszędzie – „Miarka za miarkę” Declana Donnellana z Cheek by Jowl i Teatr Puszkina w Moskwie na Festiwalu Szekspirowskim w Gdańsku

W „Miarce za miarkę” mamy świat nikczemników: bardzo realny świat, w którym solidnie osadzona jest akcja. Jest to odrażający, cuchnący świat średniowiecznego Wiednia. Nikczemność tego świata jest absolutnie niezbędna w strukturze utworu: błaganie Izabelli o łaskę jest znacznie bardziej wymowne w tej oprawie jak z Dostojewskiego, niż byłoby w lukrowanym krajobrazie komedii lirycznej. Peter Brook „Teatr prosty” Rosyjsko-angielski spektakl „Miarka za miarkę” Declana Donnellana rozpoczyna się od pantomimicznego prologu, w... Czytaj więcej

Dyskretny urok Elsynoru – "Hamlet" Olivera Frljicia (Zagreb Youth Theatre) na Festiwalu Szekspirowskim w Gdańsku

W jednym z najsłynniejszych filmów Luisa Buñuela „Anioł Zagłady”, elitarne towarzystwo, zebrane na wykwintnej kolacji w domu przy ulicy Opatrzności, zostaje w jakiś niepojęty sposób uwięzione w pokoju. Z całej, obecnej w domu służby zostaje tylko jeden kelner. Podczas przymusowo spędzonej razem nocy owa socjeta pokazuje swoją prawdziwą, gorszą, ukrytą pod konwenansem twarz. Jeden z bohaterów umiera, dwoje zakochanych młodych ludzi popełnia samobójstwo, nad domem zaś zbierają się czarne chmury.... Czytaj więcej

Teatr na medal – podsumowanie Olimpiady Teatralnej we Wrocławiu, 14 października – 13 listopada 2016 r.

W dniach 14 października – 13 listopada, w ramach obchodów Europejskiej Stolicy Kultury odbyła się we Wrocławiu Olimpiada Teatralna – festiwal, będący w istocie spotkaniem najwybitniejszych artystów teatru z całego świata. Odbywa się on cyklicznie, co kilka lat od 1993 roku, kiedy to grecki reżyser Teodoros Terzopoulos wymyślił i zorganizował pierwszą edycję Olimpiady w Delfach. Gospodarzem imprezy były m.in. Seul, Pekin, Moskwa, czy Stambuł. Hasłem przewodnim obecnej edycji były słowa... Czytaj więcej

Elektryczne krzesło Alvisa Hermanisa – o spektaklu „Płatonow” wg Czechowa z Burgtheater z Wiednia

Michał Płatonow (Martin Wuttke) w czechowowskim spektaklu Burgtheater, dwukrotnie siada na krześle odwróconym tyłem do widzów. Pierwszy raz na początku, gdy wywiązuje się między nim a towarzystwem zgromadzonym w Wojnicówce nieprzyjemna wymiana zdań, drugi raz w finale, gdy odbywa przejmującą rozmowę z właścicielką posiadłości, generałową Anną (Dörte Lyssewski). Od tego momentu krzesło już do końca pozostanie puste. W finale pojawi się na nim strzelba. Jak to u Czechowa – musi... Czytaj więcej

W Oksfordzie nie wrzeszczą tłumy – Krystiana Lupy „Plac bohaterów” wg Bernharda z Litewskiego Narodowego Teatru Dramatycznego w Wilnie

                                                                              Pamięci Jerzego Grzegorzewskiego    w dziesiątą rocznicę śmierci  W pierwszej odsłonie dramatu Bernharda „Plac Bohaterów” piętrzą się paczki z napisem Oksford. To rzeczy profesora Josefa Shustera, który właśnie nabył tam dom... Czytaj więcej

Męczeństwo i śmierć „Wiśniowego Sadu” przedstawione przez zespół aktorski przytułku w Jekaterinburgu pod kierownictwem pana Kolady

W scenie powitania Raniewskiej w Wiśniowym sadzie Kolady, po lewej stronie od wejścia znajduje się płot, zrobiony z rzeźbionych nóg od stołu. Wyrastają z niego nagie gałęzie, na których stopniowo pojawiają się „kwiaty” w postaci plastikowych kubków do alkoholu. Za tym oryginalnym płotem zgromadzili się wszyscy mieszkańcy majątku i czekają na przedstawienie, które za chwilę się rozpocznie. Główną bohaterką przedstawienia jest ich dobrodziejka, właścicielka majątku, światowa dama, opromieniona dodatkowo zapachem... Czytaj więcej

Zawieście brunatne latarnie – o spektaklu „Tramwaj zwany pożądaniem” wg Williamsa w reż. Nikołaja Kolady z Teatru w Jekatierinburgu

Przed koszarami, przed wielką bramą Stała latarnia i jeszcze stoi, Tam chcemy się znów spotkać, Przy latarni chcemy się zobaczyć Z tekstu piosenki Lili Marleen Tramwaj zwany pożądaniem Tennessee Williamsa jest dramatem niezwykle wymagającym i trudnym do wystawienia. Dzieje się tak dlatego, że precyzyjnie napisana fabuła nie pozostawia zbyt wiele miejsca na autorską interpretację. Jeśli reżyser nie ma całościowego pomysłu na tę sztukę, spektakl niechybnie staje się inscenizacją tekstu .... Czytaj więcej

Śmierć pięknych ptaków – o „Zaburzeniu” Thomasa Bernarda w reż. Krystiana Lupy z Théâtre Vidy-Lausanne

W jednej z najciekawszych i najbardziej przejmujących scen paryskiego „Zaburzenia”, główny bohater spektaklu, młody student geologii Thomas wraz z ojcem-lekarzem odwiedza rodzinę młynarza Fochlera. Ogląda tam ciała martwych, egzotycznych ptaków. Ukręcono im łebki, ponieważ dzień i noc głośno lamentowały po śmierci swojego właściciela. Trzeba było „zabić je, żeby je po prostu uciszyć” . Reszta wciąż czeka na śmierć. Ptaki zabito jednak głównie ze względu na starego psa, ulubieńca rodziny, którego... Czytaj więcej

Jestem na samym środku, prawda? – na marginesie „Końcówki” Becketta w reż. Krystiana Lupy w Teatro de la Abadia w Madrycie

„Opadły czarodziejskie stroje o własnych tylko siłach stoję a te są nikłe” W. Szekspir „Burza” akt V Kluczowa dla zrozumienia całości scena w „Końcówce” Becketta, w reżyserii Krystiana Lupy, w madryckim Teatro Abadia rozpoczyna się, gdy Hamm (José Luis Gómez) mówi do Clova (rewelacyjna Susi Sánchez): „Powoź mnie trochę. (…) Obwieź mnie dookoła świata! Przy ścianach, a potem z powrotem na środek”. Świat, o którym mówi Hamm, to wnętrze betonowego... Czytaj więcej